Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Koningshuis

Brandenburger Tor staat vol met verwijzingen naar Nederlandse patriotten

Het zinnebeeld op de Brandenburger Tor, aan de Pariser Platz in Berlijn.
Het zinnebeeld op de Brandenburger Tor, aan de Pariser Platz in Berlijn. Foto Thinkstock

Het zinnebeeld van de Duitse hoofdstad Berlijn, de Brandenburger Tor, is nauw verbonden met de geschiedenis van het Nederlandse koningshuis. De poort werd betaald met Nederlands geld. Vaak wordt gedacht dat deze triomfboog werd opgericht om de overwinning op Napoleon te vieren in 1813. Maar de poort dateert al van 1791 en was volgens kunsthistorica Zitha Pöthe, die deze maand promoveerde op de geschiedenis van het monument, vooral bedoeld om de banden tussen het Pruisische koningshuis en het huis van Oranje te bevestigen. Koning Friedrich Wilhelm II had met succes een eind gemaakt aan de Bataafse Republiek nadat in 1787, bij de Goejanverwellesluis, de patriotten zijn zuster Wilhelmina van Pruisen, de vrouw van stadhouder Willem V, hadden tegengehouden. Volgens Pöthe stelt Nike, de godin van de overwinning, Wilhelmina voor. Rechts op het reliëf staat Friedrich Wilhelm die, als Hercules, de Franse koning Lodewijk XVI neerslaat. De wildeman ernaast staat symbool voor Nederlandse patriotten. Zij werden door de Pruisische koning beschouwd als een stelletje struikrovers.