Camp Nou schreeuwt om een vrij Catalonië

FC Barcelona, vanavond tegenstander van Ajax, is meer dan voetbal. De club is ook politiek. ‘Leve Catalonië!’

Barcelona-fans zwaaien met de Catalaanse vlag om uiting te geven aan hun verlangen naar onafhankelijkheid.
Barcelona-fans zwaaien met de Catalaanse vlag om uiting te geven aan hun verlangen naar onafhankelijkheid. Foto AP

Na zeventien minuten en veertien seconden zal vanavond in Camp Nou tijdens Barcelona-Ajax de schreeuw om Catalaanse onafhankelijkheid klinken: Independencia! Independencia! De fans van Barcelona refereren met dit ritueel aan het jaar 1714 toen de regio in Spaanse handen kwam. Drie eeuwen later zetten de Catalanen zich nog altijd af tegen ‘Madrid’. „Leve Barça! En Leve Catalonië!”, klinkt het de laatste maanden steeds feller. Zaterdag bestrijden Barça en Real elkaar in de hoofdstad op het veld, maar een politiek gevecht over afscheiding van Spanje is door Catalonië al verloren. De nationale regering heeft een referendum daarover verboden.

‘Meer dan een club’, met die slogan wil FC Barcelona zich graag presenteren aan de buitenwereld. Het voetbalbolwerk staat symbool voor de Catalanen. Tijdens de dictatuur van generaal Francisco Franco (van 1939 tot 1975) was het onderkomen van Barça één van de weinige plekken waar de Catalanen zichzelf konden zijn en hun eigen taal konden spreken. De voetballers streden in hun blauwpaarse shirts voor veel meer dan een sportieve overwinning. Toen Johan Cruijff de club als speler in 1974 voor het eerst sinds jaren aan een landstitel hielp, werd de Nederlander als ‘De Verlosser’ aanbeden.

De roep om verzet tegen Spanje is de laatste jaren in alle hevigheid terug. De economische crisis werkte als een katalysator. Verschil met het dictatoriale verleden is dat de Catalanen nu openlijk strijden voor een eigen staat. Op de tribunes zijn spandoeken met leuzen als ‘Catalonia is not Spain’ en ‘Goodbye Spain’ gemeengoed. Aan de balkons in de straten rond het Camp Nou hangen overal de geelrode vlaggen van Catalonië. De directie van FC Barcelona draagt openlijk uit dat het Catalaanse volk het recht moet hebben zich uit te spreken over de toekomst. Voetbal en politiek zijn in Barcelona onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Afscheiding

De Catalaanse regering – onder leiding van regiopresident Artur Mas – houdt vast aan het plan op 9 november een alternatieve volkspeiling te houden over afscheiding. Clubicoon Pep Guardiola liet onlangs weten dat hij bereid is van München naar Barcelona te komen om zijn stem te laten horen. „Als ik tijd heb om te gaan zal ik dat doen”, zei de voormalige aanvoerder en de succesvolste coach van Barça. Catalaanse voetballers als Xavi Hernández en Gerard Piqué hebben zich ook uitgesproken voor een referendum.

Door de grote successen die Barcelona onder Guardiola kende, kreeg de Catalaanse kwestie en passant wereldwijde aandacht. Met een vaste kern van zelf opgeleide spelers uit Catalonië en de Argentijnse wereldster Lionel Messi was Barça een aantal jaar oppermachtig. De club won alles wat er maar te winnen viel. Maar de afgelopen twee jaar is FCB de hegemonie in Spanje en Europa kwijtgeraakt aan de Madrileense rivalen Real en Atlético. Barcelona werd vorig seizoen in de kwartfinales van de Champions League uitgeschakeld en moest lijdzaam toezien hoe het toernooi eindigde in een Madrileens onderonsje.

Toppositie

De nieuwe coach Luis Enrique heeft Barcelona dit seizoen weer teruggebracht aan de toppositie van de primera división. De blaugrana gaan met 22 punten uit acht wedstrijden aan de leiding en kregen in de Spaanse competitie nog geen doelpunt tegen.

Messi speelt als herboren en is een completere speler dan voorheen, de Braziliaan Neymar maakt eindelijk de verwachtingen waar. En het wachten is op de geschorste Luis Suárez, die tegen Real weer in actie kan komen. Maar eerst staat Ajax op het programma. Luis Enrique liet na de training op Ciutat Esportiva Joan Gamper weten het duel met de club van zijn oud-ploeggenoot Frank de Boer zeer serieus te nemen. „Barça en Ajax spelen allebei om te winnen”, antwoordde hij in het Spaans op een vraag die in het Catalaans was gesteld.

Verwacht van Luis Enrique geen politieke statements over Catalonië. De oud-speler van Barça en Real werd geboren in Gijón en gaat niet voorop in de Catalaanse strijd. Net zomin als Cruijff of Messi is Luis Enrique de Catalaanse taal machtig. Maar deze drie worden door hun daden op het veld net zo goed gezien als zonen van Catalonië. De liefde is wederzijds. Cruijff is zelfs een paar jaar bondscoach geweest van Catalonië. Zover heeft Nederland hem niet eens weten te krijgen.