Zij is gamer en ze wordt bedreigd

Binnen korte tijd zijn drie vrouwen uit de game-industrie ondergedoken. Wat is er aan de hand?

Anita Sarkeesian, hier in een YouTube-filmpje, moest een lezing afzeggen vanwege dreigementen.
Anita Sarkeesian, hier in een YouTube-filmpje, moest een lezing afzeggen vanwege dreigementen.

Brianna Wu maakt iPhone- games. Op een dag plaatste ze een paar plagerige plaatjes over boze gamers op Twitter. Een paar dagen later moest ze onderduiken.

Dat gamers rancuneus zouden reageren was te verwachten. Maar de situatie escaleerde toen hackers het adres en andere persoonlijke informatie van Wu op internetfora verspreidden. Niet lang daarna ontving Wu een concrete doodsbedreiging.

Binnen korte tijd zijn er nu drie vrouwen uit de game-industrie ondergedoken. Gamemaker Zoe Quinn moest haar huis in augustus verlaten na bedreigingen van verkrachting en moord. Feministe en blogger Anita Sarkeesian zei vorige week een lezing af, nadat iemand had gedreigd een bloedbad aan te richten op de de Utah State University waar ze zou spreken. Sarkeesian maakte meerdere YouTube-filmpjes over seksisme binnen games.

De bedreigingen zijn de uitwassen in een internet-discussie over gamecultuur die al twee maanden woed, onder de hashtag ‘GamerGate’. Betrokken gamers zeggen dat ze de integriteit van gamejournalisten aan de kaak willen stellen. Zij zouden de ontwikkelaars van alternatieve (of ‘feministische’) spellen voortrekken in hun recensies. Anderen zien in de GamerGate-beweging vooral een aanval op vrouwen in de game-industrie. Vijf vragen over de gamestrijd.

1 Wie zitten er achter GamerGate?

Dat is lastig te zeggen. Sommige gamers maken zich zorgen over de nauwe banden tussen journalisten en ontwikkelaars. Maar tussen tussen de ‘gamergaters’ zitten ook mensen met minder nobele bedoelingen: vrouwenhaters en complotdenkers met bizarre theorieën. Zo zouden feministen zichzelf bedreigen om de GamerGate-beweging verdacht te maken.

De discussie vindt grotendeels plaats op Twitter. Maar ook in de duistere hoekjes van het internet, zoals de anonieme internetfora 4Chan en 8Chan, is GamerGate het gesprek van de dag. Het zijn de plekken waar adressen van journalisten en ontwikkelaars worden gelekt en lastercampagnes voorbereid.

2 Hoe begon GamerGate?

Niemand weet precies meer hoe het begon. Seksisme tegen vrouwelijke gameontwikkelaars is niet nieuw. Maar de vlam sloeg in de plan op een blog, eind augustus. Toen werd gamemaker Zoe Quinn zwartgemaakt door haar ex-vriend Eron Gjoni. Quinn zou tijdens hun relatie met gamejournalisten zijn vreemdgegaan, in ruil voor positieve recensies voor haar spellen.

Diezelfde maand bracht Quinn de game Depression Quest uit. Het is een verhalend spel waarbij je in de huid kruipt van iemand met depressie. En nu kwam, volgens de gamergaters, ineens naar buiten dat Quinn en journalisten op de meest banale wijze samenspanden om deze game te promoten: seks voor aandacht.

Nu er drie vrouwen met de dood zijn bedreigd, is het moeilijk om de beweging los te zien van de discriminatie van vrouwen. „Wie #gamergate steunt, steunt impliciet het intimideren van vrouwen”, tweette de bedreigde Anita Sarkeesian gisteren.

3 Is discriminatie van vrouwen nieuw in de game-industrie?

Nee. De gamewereld wordt gedomineerd door mannen. Discriminatie is een terugkerend probleem. Toen gamejournalist Samantha Allen in juli, nog vóór GamerGate, kritieke uitte op een gamesite vanwege het grote aantal mannelijke recensenten, werd zij lastiggevallen tot ze zich terugtrok uit de journalistiek. Weggepest.

Een tweet van de bedreigde Brianna Wu maakt duidelijk hoe gespannen de verhoudingen zijn: „Mijn grootste angst is dat dit de nieuwe status quo zal zijn voor vrouwen die games ontwikkelen”.

Steeds meer vrouwen gamen: 48 procent van de gamers is vrouw, volgens een rapport van de Entertainment Software Association. Er zijn veel meer volwassen vrouwen die gamen (36 procent) dan minderjarige jongens (17 procent) – de traditionele doelgroep. Vrouwen gebruiken vaak wel een mannelijk pseudoniem, om niet te worden lastiggevallen.

4 Zijn alleen vrouwen doelwit?

Vrouwen krijgen het het zwaarst te verduren, maar ook de mannen die het opnemen voor vrouwen moeten het ontgelden. In de woorden van de gamergaters zijn dat ‘social justice warriors’, moraalridders.

5 Waarom reageren de gamers zo heftig?

Volgens sommige commentatoren gaat het debat in de kern niet over vrouwen of journalistiek, maar is het een cultuurslag tussen innovatieve gamebouwers en conservatieve gamers.

De game-industrie emancipeert. Steeds meer mensen – mannen én vrouwen – maken spellen over onconventionele onderwerpen zoals depressie of verlies. Dat past niet bij het beeld dat traditionele gamers van games hebben. Het bestaan van deze alternatieve games is een bedreiging voor hun identiteit.

„Gamers zijn voorbij”, schreef de Britse gamejournaliste Leigh Alexander in een veelbesproken artikel. „Dat is waarom ze zo kwaad zijn.” Gamergaters hebben haar portret onlangs in een foto van een nazipartij gefotoshopt.