Drie dagen commotie om deze ‘plug anal’ in Parijs. Nu ligt hij op de grond

'Tree' van Paul McCarthy op de Place Vendôme in Parijs.
'Tree' van Paul McCarthy op de Place Vendôme in Parijs. Foto AFP/ Bertrand Guay

Tussen de salarisslurpende zaken van Chanel, Dior en Cartier en naast de ingepakte zuil van Napoleon verrees drie dagen geleden op de Place Vendôme in Parijs een 25 meter hoog opblaasbaar gevaarte. Een kerstboom. Die toch wel erg leek op een buttplug. Drie dagen van commotie later ligt het werk leeggelopen op de grond.

Twitter avatar FlorianP123 Florian Paulmier Place Vendôme : Paul McCarthy agressé et son installation saccagée cette nuit #PlugGate via @Flosh http://t.co/skiIvCxED1

‘Tree’ heet het werk van de Amerikaanse kunstenaar Paul McCarthy. Maar dat het naast een ‘tree’ ook op een seksspeeltje lijkt, dat wist hij ook wel. Hij noemde het zelf in een interview met de Franse krant Le Monde een “abstract werk” dat zijn oorsprong vond in een grapje over een seksspeeltje.

“Eerst vond ik dat een buttplug een vorm had die leek op beelden van Constantin Brâncusi. Daarna bedacht ik me dat het leek op een kerstboom.”

Niet iedereen zag de humor in van het werk, deze ‘plug anal’, die speciaal voor het kunstfestival FIAC geplaatst werd. Het was een schande dat zoiets op dat prachtige plein stond, verspilling van belastinggeld. De Parijse politicus Jérôme Dubus vond dat burgemeester Anne Hidalgo deze “provocatie” snel moest laten stoppen. #Pluggate was een feit.

De 69-jarige McCarthy werd zelfs fysiek aangevallen. Hij kreeg bij de onthulling drie klappen van een man die vond dat er “geen plaats was” voor een dergelijk werk op het plein. “Gebeurt dit bij jullie vaker?”, vroeg McCarthy later.

Burgemeester verontwaardigd

De artistiek directeur van de FIAC, Jennifer Flay, nam het voor McCarthy op en zei tegen Le Monde dat ze zich schaamde voor Frankrijk vanwege deze agressie. Burgemeester Hidalgo reageerde vanochtend, naar aanleiding van de vernieling van het werk.

Twitter avatar Anne_Hidalgo Anne Hidalgo J’ai appris avec indignation la dégradation de l’oeuvre de Paul McCarthy installée place Vendôme dans le cadre de la #FIAC
Twitter avatar Anne_Hidalgo Anne Hidalgo Paris ne cédera pas aux menaces de ceux qui, en s’en prenant a un artiste ou a une oeuvre, s’en prennent a la liberté artistique.

“Ik heb met verontwaardiging moeten vernemen dat het werk van Paul McCarthy op de Place Vendôme vernield is. Parijs zal niet zwichten voor de bedreigingen van hen die, door een artiest of zijn werk aan te vallen, de artiestieke vrijheid aanvallen.”

Komt het nog terug?

Nu is de vraag wat er precies is gebeurd vannacht. Volgens de Franse journalist Renaud Pila heeft de organisatie van de FIAC zelf besloten het werk leeg te laten lopen, toen enkele mensen de touwen waarmee het overeind wordt gehouden hadden doorgeknipt. Het werk zou weer opgeblazen worden volgens hem.

Twitter avatar renaudpila Renaud Pila Cette nuit, la FIAC a dégonflé la sculpture place Vendôme car plusieurs individus ont coupé les cordes de soutien. Sera regonflée..

Dat is niet wat Le Parisien schrijft. McCarthy zou volgens de krant hebben verzocht de schade niet te herstellen en het werk ook niet opnieuw op te blazen. Er is onderzoek gaande naar wat er precies is gebeurd, zo citeert de krant een woordvoerder van de politie.

Controverse achtervolgt McCarthy

Dergelijke situaties zijn amper nieuw te noemen voor McCarthy. De ‘buttplug’-kwestie doet bijvoorbeeld heel erg denken aan een soortgelijke in ons eigen land. Zijn werk ‘Santa Claus’, dat staat op het Rotterdamse Eendrachtplein, wordt in de volksmond ‘Kabouter Buttplug’ genoemd. Jarenlang was er gesteggel over de plek waar hij zou moeten komen te staan. Het voorwerp in het rechterhand van de kerstman moest een kerstboom voorstellen, maar riep bij veel mensen de connotatie van het seksspeeltje op. Het beeld werd in 2001 al aangekocht voor de Internationale Beelden Collectie, maar staat pas sinds 2008 op zijn uiteindelijke bestemming midden in het centrum.

'Kabouter Buttplug' in Rotterdam

‘Kabouter Buttplug’ in Rotterdam. Foto ANP/ Robin Utrecht

En zo zijn er meer werken die voor commotie zorgden. ‘Complex pile’ bijvoorbeeld, een werk dat in 2008 in Zwitserland stond en vorig jaar in Hongkong en alleen maar omschreven kan worden als een heel grote drol.

Of een bewegende installatie van oud-president George W. Bush die seks heeft met een varken.

Over enkele maanden kunnen de critici in Parijs op de Place Vendôme definitief rustig ademhalen en weer tegen hun vertrouwde zuil aankijken, waarvan de restauratie dan klaar is. Maar laten we wel wezen: die ziet er eigenlijk ook gewoon uit als een penis.