Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Weinig Pieten zwart in kinderboeken

De pietenstrijd lijkt gestreden als je naar kinderboeken kijkt. In geen enkel nieuw sinterklaasboek is Piet nog helemaal zwart. Schrijvers en uitgevers lijken een statement te maken: vóór de bontgekleurde compromispiet. Maar helemaal ingeburgerd voelt de kleurenpiet nog niet.

Het statement van schrijver Robert Vuijsje klinkt het luidst. „Waarom zijn niet alle Pieten kleurenpietjes?”, vraagt Daantje aan het slot van zijn prentenboek Alleen maar stoute kinderen. Zijn donkere vriendje Sammie en hij speelden Piet, door zich te beschilderen in alle kleuren, behalve zwart. Die opportunistische wendbaarheid van kinderen, lijkt Vuijsje te zeggen, maakt vasthouden aan de traditionele Zwarte Piet onzinnig. Daarmee bijt het verhaal zichzelf wel in de staart: als je Vuijsjes opvatting volgt, is Daantjes kleurenpietenvraag toch meer aan ouders besteed. Ook is het verhaal wat bleek.

De gedachte dringt zich op dat de kleurenpiet het gemakkelijkst ingeburgerd raakt als hij er gewoon is, zonder dat zijn kleur een kwestie is. Dat proberen Pimm van Hest en illustrator Nynke Talsma in De Pieten maken het bont – al is het een wat hysterisch verhaal over gekleurde pieten met namen als Scrabadoelie en Eduardo. Daarmee staat het wel ver van de sinterklaastraditie af.

In De vrienden van Sinterklaas blijven Sjoerd Kuyper en illustrator Harmen van Straaten traditioneler. Dat werkt beter. Hun Sint gaat nog op zijn schimmel over de daken, maar de Pieten zijn bont. Kuyper vormt de identiteit van de pieten met een variant op de ‘hulpsinterklaas’: de Sint bolwerkt het niet meer in zijn eentje.

De niet-Zwarte Pieten zijn het vanzelfsprekendst in het liedjesboek Snelle Piet ging uit fietsen (illustraties Geertje Aalders). In het liedjesboek, Sinterklaasje, kom maar binnen met je Piet, ontbreekt het statement: geen pietengezicht te zien. Maar op Aalders’ grafische illustraties zijn sommige Pieten zwart, sommige wit. Geen kroeshaar en volle lippen; toch zien ze er met hun kragen en baretten uit als volwaardige pieten. Zo geslaagd dat het bijna niet opvalt.