Economie

Inhoudelijk zwak, en meer redenen voor het ontslag van Eurlings

Foto ANP

Het speculeren is begonnen: waarom heeft de raad van commissarissen van KLM topman Camiel Eurlings weggestuurd? Bij gebrek aan toelichting van KLM zoekt iedereen naar een verklaring. Slechts één ding wil KLM sinds de bekendmaking gisteravond kwijt: het is een besluit van de raad van commissarissen. Dat klinkt toch iets minder vrijwillig dan de “gezamenlijke beslissing” uit het summiere persbericht. Alsof het moet worden benadrukt: hij is ontslagen.

Waarom moet Eurlings per direct weg, ruim zestien maanden na zijn aantreden als president-directeur en krap zes maanden voor het aflopen van zijn eerste termijn? Bovendien op een moment dat moedermaatschappij Air France-KLM in zwaar weer verkeert. De pilotenstaking van vorige maand kost het bedrijf naar verwachting een half miljard euro. Een oplossing voor de strijd om Europa met budgetconcurrenten is nog niet in zicht. De vrachtdivisie wordt uitgekleed. De problemen van Air France-KLM maken een plotselinge wisseling in de top precair, maar zijn wellicht ook een oorzaak.

Drie mogelijke verklaringen.

1. Eurlings was onzichtbaar

Eurlings was onzichtbaar als het echt ergens over ging, is een verwijt dat recentelijk steeds luider klonk. Hij is goed in linten knippen en jeneverhuisjes onthullen, maar hield zich afzijdig na de ramp met de MH17 of tijdens de pilotenstaking. Hij kan mensen motiveren maar schiet inhoudelijk tekort. Zijn plaatsvervanger Elbers zou al een tijdje de feitelijke leiding in handen hebben, Eurlings fungeerde als boegbeeld naar buiten.

Eurlings houdt dingen vast

2. Eurlings deed te weinig voor KLM

Verklaring nummer twee is een ander aspect van falend leiderschap. Eurlings slaagt er onvoldoende in om de KLM-belangen te verdedigen, zowel binnen Air France-KLM als daarbuiten. Al tien jaar vormen de twee oude, nationale maatschappijen een bedrijf, maar echt lekker loopt het nog steeds niet. Sluimerende anti-Franse sentimenten – die Fransen maken ons geld op – werden versterkt door de pilotenstaking. Eurlings zou zich te afhankelijk opstellen ten opzichte van Parijs. Dat Schiphol zich openstelt voor een forse uitbreiding van easyJet volgend jaar, en mogelijk voor Ryanair, getuigt volgens critici van te weinig machtsvertoon en zelfvertrouwen van KLM. Ook in Brussel bereikt KLM te weinig om door de staat gesteunde concurrentie uit het Midden-Oosten af te remmen.

3. Eurlings was geen KLM’er

En dat raakt aan de derde mogelijke verklaring voor Eurlings’ vertrek: hij is geen KLM’er. Dat ligt gevoelig in een bedrijf waar de leiding vanouds uit de eigen gelederen voortkomt. Bonden en personeel vrezen opvolger Elbers als harde onderhandelaar en saneerder, maar hij heeft het voordeel dat hij sinds 1992 bij KLM werkt. Eurlings kwam van buiten, en deed aandoenlijk opzichtig zijn best om bij de familie te mogen horen. Geen toespraak of het familiegevoel en zijn ‘blauwe hart’ kwamen voorbij. Tekenend was zijn recente speech bij de onthulling van het 95ste Delftsblauwe huisje. Geen woord over de problemen, des te meer over de nieuwe commercial en het kippenvel dat hij daarvan kreeg.