Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Onderwijs

‘Van Agt gaf toch bevel tot executie Molukse treinkapers in 1977’

De verwoeste trein bij het Drentse dorp De Punt na afloop van de bestorming van mariniers in 1977. Daarmee werd een einde gemaakt aan twee gijzelingsacties van Molukse jongeren.
De verwoeste trein bij het Drentse dorp De Punt na afloop van de bestorming van mariniers in 1977. Daarmee werd een einde gemaakt aan twee gijzelingsacties van Molukse jongeren. Foto ANP

Dries van Agt zou als minister van Justitie ten tijde van de Molukse treinkaping in 1977 opdracht hebben gegeven tot de executie van de kapers. Dat zegt een politieman die nabij de kaping bij het Drentse dorp De Punt gestationeerd was in EenVandaag.

De politieman zou een dag ervoor een telefoontje hebben gehad van zijn vader, als hoofd werkzaam bij de politiemeldkamer in het district Utrecht, waarin die vertelde dat de minister “vooral onder geen beding wilde dat het hoofd van de kapers en de enige vrouwelijke kaper levend de trein zouden verlaten.” De Utrechtse meldkamer zou hebben gecommuniceerd met een speciale politie-eenheid ter plaatse.

Op 23 mei 1977 werd bij De Punt de trein van Assen naar Groningen door Molukkers gekaapt. 54 mensen werden gegijzeld. Tegelijkertijd werden 105 leerlingen en vijf leraren gegijzeld in een school in Bovensmilde. Na drie weken besloot de regering tot een bevrijdingsactie bij de trein. Overvliegende straaljagers leidden de kapers af, waarop de trein werd bestormd door mariniers. De gijzelnemers in de school gaven zich over. Uiteindelijk vielen tijdens de bestorming van de trein door mariniers acht doden: zes kapers en twee gijzelaars.

Het is niet de eerste keer dat er beschuldigingen met betrekking tot de treinkaping aan het adres van Van Agt worden geuit. Historica Beatrice de Graaf, hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen & global governance in Utrecht, zei eerder in een interview met nrc.next (€) dat minister van Justitie Van Agt, en niet premier Joop den Uyl, degene was die aandrong op ingrijpen en verantwoordelijk was voor de instructies aan de mariniers die de trein bestormden.

Voorafgaand aan de bestorming namen scherpschutters eerst de trein onder vuur. De commandant van die eenheid Kees Kommer zegt vanavond in de uitzending van EenVandaag dat hij maar één instructie had: de kapers uitschakelen. Bovendien gingen volgens hem de mariniers met wapens naar binnen die waren geladen met extra schadelijke kogels met een holle punt.

Vorig jaar werd bekend dat de zes kapers door in totaal 144 kogels waren getroffen, hetgeen tot twijfel leidde of de kapers niet met opzet waren doodgeschoten. Het Britse ministerie van Defensie en de Amerikaanse FBI spraken in 1977 al van een liquidatie.

Van Agt heeft achteraf altijd ontkend dat de kapers doelbewust zijn doodgeschoten, maar volgens de Graaf hadden de mariniers ook niet de opdracht de kapers ten koste van alles in leven te houden. Momenteel loopt er een nog een officieel onderzoek naar de bestorming van de trein. Dat onderzoek is bijna afgerond.