‘Onze Pieten zien er nog lekker hetzelfde uit’

In twee nieuwe Sinterklaasfilms is Zwarte Piet nog traditioneel, maar in een animatiefilm is hij meer een hippe superheld.

Foto ANP

‘Fijn, een film zonder al dat gezeur over kleur”, „Mét zwarte pieten!!! Yesss!”, „Gewoon zwarte pieten yeahhhhhhhhhh”. De film De Club van Sinterklaas & Het Pratende Paard van Ruud Schuurman is vanaf vandaag in de bioscopen te zien, maar krijgt op Twitter en Facebook al weken lof. De film afficheerde zichzelf als de enige Sinterklaasfilm die nog vasthoudt aan de ‘echte’ Sinterklaastraditie.

„De hele discussie over Zwarte Piet pakt voor ons eerder positief dan negatief uit”, zegt Mike Steenvoorden, een van de producenten van De Club van Sinterklaas. „Vorig jaar trokken we door het debat veel extra publiek.” De Club van Sinterklaas & De Pietenschool leverde toen bijna 1,4 miljoen euro op aan de bioscoopkassa. Terwijl voorganger De Club van Sinterklaas & Het Geheim van de Speelgoeddokter in 2012 het met ruim 740.000 euro moest doen.

De producent benadrukt graag dat ook in de nieuwe film de Pieten de oude zijn gebleven. In de muzikale film over een pratende Amerigo (stem Carlo Boszhard) en Muziekpiet (Wim Schluter) hebben de Zwarte Pieten donkere gezichten, rood gestifte lippen en vaak zwart kroeshaar. „Onze Pieten zien er hetzelfde uit als ze er al jaren bij ons uitzien. Daar gaan we nu niets aan veranderen”, zegt Steenvoorden. Tijd voor eventuele aanpassingen was er wel. Toen de film in mei werd opgenomen, was de discussie al in volle gang. Toch heeft de producent het niet overwogen. „Ik geloof in de traditie zoals die is en de traditie heet Sint en Piet.”

De film krijgt deze herfst concurrentie van twee andere Sint-titels. Roy Poortmans debuteert als regisseur met Sinterklaas & Diego: Het Geheim Van De Ring, over een overwerkte Sinterklaas die hulp vraagt aan de Kerstman. Albert ’t Hooft en Paco Vink regisseerden de ambitieuze tekenfilm Trippel Trappel: Dierensinterklaas over dieren die ook een cadeau willen op 5 december.

Roy Poortmans reageert in zijn film wel op het debat. In Het Geheim Van De Ring laat hij een Goochelpiet bij mislukte trucs steeds van kleur verschieten. „Het is verschrikkelijk”, zegt die Piet aan het eind van de film. Waarop Sinterklaas zegt: „Integendeel. Het is vrolijk.” Vervolgens benoemt de goedheiligman de tovenaar tot Regenboogpiet.

Het lijkt op een statement voor meer gekleurde Pieten, maar aan de telefoon haast Poortmans zich om het tegendeel te beweren. „Het is alleen maar een grapje, een gimmick, een vette knipoog naar de hele discussie. Ik ben pro-Piet! Het is niet mijn intentie om de Pieten te veranderen.” Alle andere Pieten in zijn film zijn „gewoon traditioneel” met rode lippen en een donkerbruine kleur. „Voor mij is Zwarte Piet gewoon donker. Anders is het een ander iets.”

Opvallend: juist de film waar zes jaar aan gewerkt werd en die dus niet meer kón reageren op de discussie, heeft het pietenkarakter het meest aangepast. In de tekenfilm Trippel Trappel zijn de Pieten enkel herkenbaar aan pofbroeken en -mouwen en een pet met veer. „We zijn vanaf het begin altijd uitgegaan van een vrij neutrale Piet”, zegt Paco Vink. „Dat kroeshaar en die rode lippen zijn niet meer van deze tijd. Dat is een oud, achterhaald beeld.” Volgens collega-regisseur Albert ’t Hooft was de insteek vooral om ze stoer te maken. „Onze Pieten zijn superhelden. Ter inspiratie hebben we naar Spiderman en ninja’s gekeken.”

De Sinterklaasfilm blijkt als sinds de eerste bioscoopfilm Het Paard van Sinterklaas (2005, Mischa Kamp) een succesformule. Ondanks de korte draaiperiode in de bioscopen (herfstvakantie en november) en beperkte mogelijkheden voor internationale verkoop, bracht het genre jaarlijks ruim 2 miljoen euro op aan bioscooprecette.

Sinds 2010 moeten elk jaar meerdere concurrerende titels de opbrengst delen, maar dan nog zette Sinterklaas en de Pepernoten Chaos (Martijn van Nellestijn) vorig jaar bijna 1 miljoen euro om in de bioscopen en De Club van Sinterklaas & De Pietenschool bijna 1,4 miljoen.

Een joker van Poortmans is zijn bevriende acteur Harold Verwoert die Piet Diego speelt. De voormalig coole Piet uit De Club van Sinterklaas werd de voorbije jaren een merk op zich. Hij scoorde muzikale hits (De streken van tante Toets en Paniek in de confettifabriek), trad op in televisieprogramma’s en intochten en speelde in films van verschillende producenten. In Sinterklaas & Diego: Het Geheim Van De Ring vertolkt hij al zijn tweede titelrol, overigens „met precies hetzelfde uiterlijk als hij al jaren heeft”, aldus regisseur Poortmans.

De makers van Het Pratende Paard en Het Geheim Van De Ring beroepen zich op onderzoeken van RTL Nieuws en EenVandaag, waaruit bleek dat een overgrote meerderheid van de Nederlandse bevolking Zwarte Piet niet wil aanpassen. „Een film met Zwarte Pieten is het recht van de meerderheid”, concludeert Poortmans. „Je kunt niet iedereen tevreden houden.” Mocht dat onderzoek anders hebben uitgewezen, dan was het volgens Steenvoorden een heel ander verhaal. „Wij zijn een commerciële organisatie. Als er geen markt zou zijn, dan zouden wij geen pietenfilms maken.”