Doe windenergie niet af als kostenpost van miljarden euro’s

Net nu duidelijk wordt dat Nederland de bijgestelde doelstellingen voor duurzame energieproductie in 2023 (16 procent) weer niet gaat halen, schrijven de media dat wind op zee, circa 20 procent hiervan, meer kost dan het opbrengt; maar liefst 5 miljard euro. Onzin: het rapport waaruit geciteerd wordt, trekt discutabele conclusies op basis van twijfelachtige en verkeerde aannames. Het rapport heeft als doel verschillende wind-op-zee-locaties tegen elkaar af te wegen; binnen of buiten de 12-mijlszone. Niet om de maatschappelijke kosten en baten van wind op zee te beoordelen. De grootste maatschappelijke baat, vermeden emissies, zijn in het 85 pagina’s tellende rapport niet eens toegelicht en als we de CPB-woordvoerder geloven, veel te laag ingeschat.

De waarde van de vermeden emissies zouden berekend zijn op basis van de huidige prijs in het Europees CO2 handelssysteem (ongeveer 5 euro per ton). Sir Stern toonde in zijn rapport in 2006 al aan dat de werkelijke kosten van klimaatverandering 67 euro per ton bedragen. Een bedrag waarvan hij later aangaf dat het te laag was ingeschat. Alleen aanpassing op dit punt geeft al ruim 4,5 miljard euro hogere maatschappelijke opbrengsten. Voor het gemak zijn andere maatschappelijke opbrengsten van vermeden uitstoot maar niet opgenomen, zoals fijnstof, NOx en kwik.

Maar er is meer: men gaat uit van sterk dalende elektraopbrengsten door toenemend aanbod van duurzame energiebronnen (zogenaamde profielkosten). Dit is grotendeels gebaseerd op een, aan Vattenfall verbonden, artikel van Lion Hirth uit 2013. De geldigheid hiervan voor Nederland is twijfelachtig en dit scheelt tot 3 miljard euro. Hirth gaat namelijk uit van het huidige energiesysteem. Toekomstige flexibilisering van de energieprijzen wordt genegeerd, terwijl mensen energie gebruiken als de prijs laag is; nu ’s nachts, straks: als het waait. Ook wordt er, voor Nederland foutief, vanuit gegaan dat er beperkte decentrale warmtekrachtcapaciteit is zonder warmtebuffers. In Nederland is de tuinbouw verantwoordelijk voor circa 25 procent van de elektraproductie en altijd voorzien van warmtebuffers. Zij kan uitstekend inspelen op de wisselende vraag. Dan laten we de andere twijfelachtige keuzes en aannames nog maar even buiten beschouwing zoals: 350 miljoen verminderde ‘recreatiewaarde’ gebaseerd op strandinterviews en het ontbreken van kosten voor milieueffecten, veroorzaakt door de winning van fossiele brandstoffen. Wind op zee is dus geen kostenpost van 5 miljard euro, maar levert eerder 2,5 miljard euro maatschappelijke waarde. Zoals Minister Kamp al aangaf; met recht een ‘betreurenswaardig misverstand’.

, partners bij Green April; adviesbureau in strategie & duurzaamheid

Militairen in burger

Wijken voor terreur is laf

De aan militairen opgelegde verplichting om in burger te reizen ligt volgens W.J. Angenent voor de hand, omdat daarmee ‘onschuldige slachtoffers’ worden voorkomen (Brieven, 7 okt). Hij lijkt te suggereren dat een geüniformeerde militair bij een terroristische aanslag als slachtoffer minder ‘onschuldig’ zou zijn dan een ‘burger’. Maar zou dan ook een als zodanig kenbare priester of orthodoxe jood zich ‘schuldig’ moeten voelen aan ‘uitlokking’ wanneer deze zonder vermomming met de trein reist? Nee! Wat Angenent presenteert als het als gebruik van gezond verstand is slechts een laf en heilloos wijken voor terreur. Van medeburgers zou wat meer ruggengraat mogen worden verwacht.

P.C. Dijkgraaf, reserve-luitenant-kolonel-arts buiten dienst