Opinie

Oceaan wordt warmer en juist niet

Twee oceaanstudies die deze week verschenen in Nature Climate Change spreken elkaar op het eerste gezicht tegen. De ene toont aan dat de bovenste laag van de oceanen op het noordelijk halfrond, maar vooral ook op het zuidelijk halfrond waarschijnlijk meer is opgewarmd dan waar tot nu toe rekening mee werd gehouden. De andere concludeert dat de diepe oceaan de afgelopen jaren (tussen 2005 en 2013) juist helemaal niet warmer is geworden.

De eerste studie suggereert dat de opwarming wel eens veel sneller zou kunnen gaan dan gedacht, omdat de oceanen tenslotte verantwoordelijk zijn voor zo’n 90 procent van alle opwarming – zoals Paul Durack, een van de auteurs van de studie zegt: ‘When we think about global warming, what we should really be thinking about, to be honest, is ocean warming.

Op grond van de tweede studie zou je juist kunnen zeggen (en sommige reageerders op dit blog hebben dat onder een eerder stukje hier ook al met een zeker triomfalisme gedaan) dat het kennelijk wel meevalt met de opwarming. De recente verklaring voor de nu al jaren durende vermeende pauze in de opwarming valt hiermee in duigen. De warmte is in ieder geval niet in de diepe oceaan verdwenen en is dus domweg niet aangetroffen. (toevoeging 13/10: Ik had hier misschien beter kunnen schrijven: de verklaring voor de vermeende pauze lijkt in duigen te vallen. De onderzoekers richten zich namelijk op een diepte onder de 2.000 meter, terwijl gewoonlijk en dus ook in de onderzoeken naar de hiatus met ‘diepe oceaan’ een diepte van 700 tot 2.000 meter wordt bedoeld).

De eerste studie wijst op een grotere klimaatgevoeligheid van broeikasgassen. Durack:

‘By using satellite data, along with a large suite of climate model simulations, our results suggest that global ocean warming has been underestimated by 24 to 58 percent. The conclusion that warming has been underestimated agrees with previous studies, however it’s the first time that scientists have tried to estimate how much heat we’ve missed.’

De tweede studie kan worden uitgelegd als het tegenovergestelde. Daarin wordt namelijk geconcludeerd dat op grote diepte er juist helemaal geen sprake is van enige opwarming.

The significance of this result is that it implies that the so called missing energy is not to be found in the deep ocean as many climate scientists have suggested. The team publish their results in a paper entitled ‘Deep-ocean contribution to sea level and energy budget not detectable over the past decade’.

Beide studies maken gebruik van het Argo Project, een netwerk van 3.000 boeien met instrumenten die metingen mogelijk maken tot een veel grotere diepte. Zoals Josh Willis, een van de auteurs van het tweede onderzoek zegt:

‘We are getting better equipment, better instruments, more of them. [...] Both of these studies are looking at how [ocean temperature] is changing over time. And the more we can learn about what happened in the past, the better we’ll be able to predict what is going to happen in the future.’

Willis gelooft overigens niet dat de opwarming min of meer tot stilstand is gekomen. Alleen denkt hij dat er een andere verklaring is voor de ‘pauze’:

‘Global warming is still happening; there is still sea-level rise; we are still sucking up more heat than spitting back out to space. What we are arguing about is the nitty-gritty.’

De onderzoeken maken wel gebruik van ‘echte’ metingen. Maar het is niet zo dat de wetenschappers simpelweg een thermometer in de oceaan hebben gestoken. De onderzoekers gebruiken ook waargenomen zeespiegelstijging, en leiden daaruit de energieopname af op basis van de uitzetting van het oceaanwater en het smeltwater van gletsjers. Klimatoloog Kevin Trenbeth, die al langer met dit thema bezig is, kritiseert de aanpak van Willis en noemt zijn studie ‘deeply flawed’. Hij heeft kritiek op de keuze van de data en de methodologie.

Belangrijker is echter dat beide studies, zeker in relatie met elkaar, laten zien dat er nog grote onzekerheden zijn over het grootste opvangreservoir van de aardse opwarming. Meer en nauwkeuriger metingen, zoals die door het Argo Project mogelijk worden gemaakt, kunnen helpen die onzekerheden weg te nemen.

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.