Centrum voor Volkscultuur plaatst Zwarte Piet op erfgoedlijst

Het Sinterklaasfeest krijgt, met Zwarte Piet en al, een beschermde status. Het Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) is “voornemens het Sinterklaasfeest met alle elementen die daar bij horen op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland te plaatsen”. Het Centrum wil aantonen “dat Zwarte Piet in zijn huidige vorm geen negatieve stereotypering is”.

Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) presenteerde eerder al de Zwarte Piet anno 2014 (rechts) in het tv-programma Knevel & Van den Brink. Tegenstanders van de traditionele Zwarte Piet (links) presenteerden een paarse piet met rood haar (midden).
Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) presenteerde eerder al de Zwarte Piet anno 2014 (rechts) in het tv-programma Knevel & Van den Brink. Tegenstanders van de traditionele Zwarte Piet (links) presenteerden een paarse piet met rood haar (midden). Foto ANP / Evert Elzinga

Het Sinterklaasfeest krijgt, met Zwarte Piet en al, een beschermde status. Het Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) is “voornemens het Sinterklaasfeest met alle elementen die daar bij horen op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland te plaatsen”.

Dat blijkt uit een mailwisseling tussen VIE-directeur Ineke Strouken en advocaat Douwe Linders die als raadsman het Pietengilde bijstaat in een procedure die volgende week voor de Raad van State dient. De correspondentie is te zien op de site van anti-Pietenactivist Quinsy Gario en de authenticiteit ervan wordt bevestigd door Linders.

Onafhankelijke toetsingscommissie

Als de raadsman op 2 oktober aan Strouken vraagt of het VIE inderdaad “heeft besloten om het Sinterklaasfeest inclusief de figuur Zwarte Piet als donkere metgezel van Sinterklaas, te plaatsen op de Nationale Inventaris”, dan antwoordt Strouken op 6 oktober: “De voordracht heeft de gehele procedure al doorlopen en is al goedgekeurd door de onafhankelijke toetsingscommissie.”

Ze schrijft er ook bij: “Omdat wij de plaatsing goed willen voorbereiden, willen wij dit nog even geheim houden en niet naar buiten brengen.”

VIE door OCW aangewezen om lijst volkstradities aan te leggen

Het VIE is door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) aangewezen om een lijst met Nederlandse volkstradities aan te leggen in het kader van het UNESCO-verdrag over het behoud van immaterieel erfgoed – de onstoffelijke tegenhanger van de Wereld Erfgoedlijst. De Nederlandse inventaris is een soort longlist voor tradities waaruit de minister van OCW er uiteindelijk een of twee zal kiezen om voor te gedragen voor de internationale UNESCO-lijst.

Sinterklaasfeest tussen Draaksteken en bloemencorso’s

Bestuursvoorzitter Willem Bijleveld van het VIE bevestigt dat het Sinterklaasfeest, inclusief cadeautjes, gedichten, surprises en Zwarte Pieten, zal worden geplaatst op een lijst met andere Nederlandse volkstradities. Daar staan verschillende bloemencorso’s op, Sint Maarten in Utrecht, Draaksteken in het Limburgse Beesel.

De inventaris is een soort longlist voor tradities die uiteindelijk door de minister van OCW kunnen worden voorgedragen om op de UNESCO-lijst voor immaterieel erfgoed te komen. “Sinterklaas is het grootste volksgebruik in Nederland. Het zou vreemd zijn om het níet op de lijst te zetten”, zegt Bijleveld.

Het nieuws komt op een pikant moment in de doorlopende discussie over het al dan niet racistische karakter van Zwarte Piet.

Volgende week wordt in de Raad van State het hoger beroep behandeld dat de gemeente Amsterdam heeft aangespannen tegen een uitspraak van de rechtbank in juni. Die oordeelde dat het stadsbestuur zich bij het verlenen van de vergunning voor de intocht, ten onrechte geen rekenschap heeft gegeven van het mogelijk kwetsende effect van de Zwarte Piet-figuur.

‘Geen negatieve stereotypering’

Dat het hele feest “met alle elementen” op de nationale traditielijst komt te staan, kan behulpzaam zijn in de procedure om het feest in zijn traditionele karakter te bewaren, zegt advocaat Linders.

“Wij willen aantonen dat Zwarte Piet in zijn huidige vorm geen negatieve stereotypering is. Plaatsing op de inventaris is voor ons een ondersteunend argument.”

Bijleveld zegt niets te weten van geheimhouding van dit nieuws. “We wilden het gewoon naar buiten brengen.” En op de vraag of de timing goed is, een week voor de zitting, zegt hij: “Nu de dagen donkerder worden gaat het weer over Sinterklaas. De timing is juist heel goed.”