Wij hebben recht op een proportionele beloning

Illustratie Angel Boligan

Medy van der Laan schrijft dat de schrijvers, regisseurs en acteurs van filmwerken recht hebben op een redelijke beloning voor hun werk (NRC, 27 september). Maar wat is redelijk? De gezamenlijke kabelexploitanten zetten, naar eigen zeggen, 1,8 miljard euro per jaar om met alleen televisieabonnementen. Laten we aannemen dat de helft daarvan kosten zijn, dan blijft er 900 miljoen euro over. 900 miljoen per jaar voor het doorgeven van door anderen bedachte en gemaakte filmwerken. Het gemiddelde, tot bijbaantjes gedwongen, salaris van een schrijver, regisseur of acteur ligt inmiddels onder de 25.000 euro. Het water staat ons aan de lippen, zeker sinds de kabelmaatschappijen in 2012 hebben besloten om niets meer aan deze makers te betalen. Nu de omroepen ook geen herhalingsvergoeding meer betalen, is het wegvallen van deze kabelvergoeding een aderlating voor de hoofdmakers.

De makersorganisaties worden door de huidige situatie gedwongen tot rechtszaken tegen giganten wier budget hiervoor enorm is. Toch is auteursrechtorganisatie Lira er in geslaagd onlangs zo’n rechtszaak te winnen. Je zou denken, nu gaan de kabelaars weer betalen. Niets is minder waar. Er wordt hoger beroep aangekondigd, RODAP dreigt scenarioschrijvers dat het uitvoeren van het vonnis kan leiden tot ‘vervelende’ consequenties en de betaling laat weer op zich wachten.

Makers stoppen het liefst al hun energie in het bedenken van nieuwe formats, scripts en programma’s. Niet in ellenlange contracten met clausules waarin zij gedwongen worden afstand te doen van al hun rechten. Reden voor het ministerie om een nieuwe auteurswet te ontwerpen ter versterking van de positie van de makers. Of dit werkelijk een versterking wordt, valt nog te bezien want door de lobby van dezelfde machtige partijen binnen en met RODAP is het wetsvoorstel uitgekleed tot een voorstel dat wellicht slechter voor de makers is dan de huidige wet.

Saillant detail; de voorzitter van de raad van bestuur van Ziggo heeft in zijn eentje in 2012 meer verdiend dan er in dat jaar door de gezamenlijke kabelmaatschappijen aan auteursrechtelijke vergoedingen aan alle makers betaald is. De makersorganisaties willen niets liever dan dat de rust terugkeert en we allemaal weer aan het werk kunnen. Het moet voor mevrouw van der Laan niet moeilijk te begrijpen zijn dat daar een proportionele vergoeding tegenover moet staan die recht doet aan wat er aan een filmwerk verdiend wordt.

, regisseur en voorzitter VEVAM