Wees geen schoolmeester: dit moet Timmermans vandaag wel/niet doen

Frans Timmermans arriveert in Brussel voor een bespreking met Europese ministers van Buitenlandse Zaken.
Frans Timmermans arriveert in Brussel voor een bespreking met Europese ministers van Buitenlandse Zaken. Foto EPA / Olivier Hoslet

Dag na dag na dag, urenlange hoorzittingen. Het zijn spannende weken in het Europarlement. Alle 27 kandidaat-commissarissen van de nieuwe Europese Commissie van Juncker moeten een voor een laten zien dat (en of) ze kennis van zaken hebben. En dus worden ze verhoord.

Waarom? Omdat niet iedereen blij was met de kandidaten. De twee grootste families in het Europarlement – de christen-democraten en de sociaal-democraten - kregen er zelfs ruzie over. Slecht voor de sfeer in de Commissie, die volgende maand aan de gang zou moeten.

Grote druk voor Timmermans

Hoorzittingen, dus. En die gaan niet iedereen even goed af. Vanmiddag om 14.30 uur is Frans Timmermans aan de beurt, die zich naar verluidt intensief heeft voorbereid (volg hier de livestream).

De druk is groot voor Timmermans. Als Junckers plaatsvervanger krijgt hij een ‘speciale behandeling’; dat betekent dat hij geen vragen krijgt van gewone Europarlementariërs, maar van fractieleiders zelf. Mensen met grote ego’s. Veel van hen hebben vragen over hoe de nieuwe Commissie precies gaat functioneren, en omdat Juncker niet is verhoord, moet Timmermans die beantwoorden.

Wat moet hij (juist niet) doen? We geven drie adviezen.

1) Wees geen schoolmeester
Als rechterhand van Juncker moet Timmermans de overige commissarissen bij de les weten te houden. En hij moet de fundamentele rechten in Europa gaan ‘bewaken’. Dat klinkt al flink schoolmeesterachtig. Slaat hij straks een scherp toontje aan, dan kan dat weleens slecht vallen bij die ijdele Europarlementariërs in de zaal.

Daar kwam Timmermans deze maand al achter, schreef onze Brussel-correspondent Stéphane Alonso gisteren in NRC Handelsblad:

“Niet voor niets had Timmermans in de afgelopen weken, tussen al zijn activiteiten als zittend minister van Buitenlandse Zaken door, in Brussel en Straatsburg ontmoetingen met ongeveer vijftig Europarlementariërs die voor zijn portefeuille relevant zijn. Een charmeoffensief, maar ook een poging om te ontdekken welke opmerkingen en grapjes hij vooral níet moet maken.”

2) Blijf weg van die Nederlandse negativiteit
De portefeuille van Timmermans lijkt erg op de Nederlandse agenda in Brussel van de laatste jaren. Dat betekent focus op ‘subsidiariteit’: wat door landen zelf kan worden gedaan, hoeft Europa niet te doen. Dat irriteert Brussel, zegt Alonso:

“Europarlementariërs zullen willen weten van Timmermans of hij hier namens Nederland of namens Europa zit. Bijkomend probleem: Nederlandse PvdA’ers worden door hun geestverwanten in Brussel niet erg socialistisch gevonden en staan te boek als ‘haviken’.”

Timmermans werkte al aan zijn imago in de berichten die hij vooraf aan het Europarlement moest geven. “Ik ben een geboren en overtuigde Europeaan”, schreef hij.

Wat ook kan helpen om het Nederlandse imago van zich af te schudden: zijn grote talenkennis.

Het filmpje waarmee Timmermans in januari 2012 solliciteerde bij de Raad van Europa - en waarin hij zijn talenkennis tentoonstelde.

3) En, last but not least: begin niet wéér over die stofzuiger
Als Timmermans straks in functie is moet hij over elke wet apart beslissen: hoort deze thuis op EU-niveau, of kunnen landen het beter zelf regelen? Timmermans wil dat Brussel zich niet langer bezighoudt met kleine zaken, zoals - inderdaad - de maximale wattage van stofzuigers; een voorbeeld dat hij veel en graag aanhaalt.

Het Europarlement vindt dat niet. Regels rondom wattage besparen energie, en zonder regels is de markt vrij voor goedkope, stroomvretende zuigers uit China. Timmermans moet dus met betere voorbeelden komen; Brussel vreest voor deregulering en minder goede bescherming van consumenten en milieu. Daar worden ongetwijfeld vragen over gesteld, wat spanning kan opleveren.

Afwijzen of blijven?

Het Europees Parlement stemt op 22 oktober over Junckers ploeg. Formeel kunnen individuele kandidaten niet worden afgewezen - alleen de hele Commissie - maar in het verleden gebeurde dat wél toen het Parlement dreigde alle commissarissen naar huis te sturen.

Als het Parlement akkoord gaat, kan de nieuwe Commissie op 1 november beginnen.

Dit stuk kwam tot stand met hulp van onze Brussel-correspondent Stéphane Alonso. Volg de tweets van Alonso tijdens de hoorzitting:

Update 17.30 uur: De hoorzitting is inmiddels afgelopen. Lees ons nieuwsbericht en lees ook de tweets van onze correspondent Stéphane Alonso terug: