Overheid, politie en brandweer nog altijd onwennig op sociale media

Foto AP/ Patrick Sison

Overheid, politie en brandweer gaan bij crises nog altijd onwennig om met sociale media, zoals Twitter, Facebook en WhatsApp. Dat blijkt uit het vandaag verschenen boek Lessen uit crises en mini-crises 2013 van Menno van Duin en Vina Wijkhuijs, onderzoekers verbonden aan het lectoraat crisisbeheersing van de Politieacademie en het Instituut Fysieke Veiligheid.

Het boek bespreekt het optreden van overheid en hulpdiensten bij achttien crises uit 2013. In zeker eenderde van de crises spelen sociale media een belangrijke rol. Zoals bij de vermissing van de broertjes Ruben en Julian, mei vorig jaar. De politie liet zich verrassen door de razendsnelle mobilisatie via sociale media van honderden burgers die zich naar de bossen begaven om te helpen met zoeken. De politie stuurde de burgers in sommige gevallen op pad zonder stafkaarten, in bosgebieden die al waren uitgekamd.

Heksenjacht

In zowel Eindhoven als Deventer werden overheid, politie en justitie vorig jaar in verlegenheid gebracht door een plotse heksenjacht, ontketend na berichten op sociale media. Justitie liet integraal de bewakingsbeelden uitzenden van jongeren die in Eindhoven een student mishandelden. Op sociale media verschenen toen de namen en adressen van deze ‘kopschoppers’, waarna ze werden bedreigd.

In Deventer leidden tips op sociale media tot een demonstratie bij een flat tegen de aanwezigheid van twee pedofielen. Het tweetal was echter de stad al uit, maar toen de politie dat meldde, werd dit niet geloofd door de betogers. Toen sommigen van hen de galerijen van de flat langsliepen op zoek naar het duo, greep de politie in.

Kant-en-klare oplossingen voor de problemen waar sociale media hulpdiensten mee opzadelen, dragen de auteurs niet aan – ze bieden vooral een inkijk in de afhandeling van crises.

In elke casus is rol anders

De nationale politie zegt in een reactie dat “sociale media uiteraard onze aandacht hebben”. Sinds 2012 is een zogenoemd crisiscommunicatieteam bij de nationale politie actief, dat lokale politie-eenheden tijdens een crisis snel voorziet van een analyse van de ‘stemming onder het volk’, onder meer via bestudering van sociale media. “Het lastige is”, zegt de woordvoerder van de nationale politie, “dat in elke casus de rol van sociale media weer anders is. Dat maakt het opstellen van richtlijnen moeilijk.”

Lees vandaag in NRC Handelsblad (€): Die sociale media zorgen voor een hoop onrust.