Nederlandse F-16’s voeren voor eerste keer aanvallen uit in Irak

Nederlandse F-16's keren terug na hun laatste operationele vlucht boven Afghanistan. Vandaag zijn de eerste toestellen in actie gekomen in Irak.
Nederlandse F-16's keren terug na hun laatste operationele vlucht boven Afghanistan. Vandaag zijn de eerste toestellen in actie gekomen in Irak. Foto ANP/Evert-Jan Daniels

Voor de eerste keer hebben Nederlandse F-16’s bommen afgeworpen in Irak. De straaljagers ondersteunden in het noorden van Irak Koerdische Peshmerga-strijders tijdens een gevecht met strijders van IS.

Dat heeft Defensie vandaag gemeld. Bij de aanval zijn twee F-16’s ingezet die drie bommen afwierpen. De doelwitten waren een aantal voertuigen van Islamitische Staat. Het is nog onbekend of daarbij slachtoffers zijn gevallen. De voertuigen zijn vernietigd.

Afgelopen weekend al verkenningsvluchten

De laatste paar dagen leek het aannemelijk dat de straaljagers spoedig in actie zouden komen. In een brief van minister van Defensie Hennis-Plasschaert van afgelopen vrijdag bleek nog dat de eerste vluchten vervroegd werden. Afgelopen weekend voerden de F-16’s al de eerste verkenningsvluchten boven Irak uit.

Het Nederlandse contingent is gestationeerd in Jordanië en omvat 250 militairen en acht F-16’s, waaronder twee reservetoestellen. Daarnaast is Nederland actief met een trainingsmissie, waarbij 130 militairen Koerdische en Iraakse militairen gaan trainen. Zij zullen niet meedoen aan de gevechten tegen IS.

Kabinet bezorgd over Kobani

De vliegtuigen komen alleen in actie boven Irak en niet boven Syrië, waar Islamitische Staat grote delen van het land heeft veroverd. Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) schrijft vandaag aan de Tweede Kamer dat het kabinet ‘grote zorgen’ heeft over de situatie in de Noord-Syrische stad Kobani. Die stad dreigt ingenomen te worden door IS. Timmermans schrijft dat het kabinet ‘voortdurend’ in gesprek is over de te nemen stappen om de burgerbevolking in Kobani en elders in Syrië en Irak te beschermen, aldus Novum. Timmermans:

“Het kabinet acht het van groot belang dat gedegen analyse en duiding de basis vormen voor het Nederlandse beleid.”

Over concrete acties in Syrië worden geen uitspraken gedaan. De brief is gekomen op verzoek van de Tweede Kamer. Die wilde gisteren van de minister weten welke stappen Nederland zet om de bevolking van Kobani te beschermen.

Kamer debatteert over situatie Kobani

De Tweede Kamer debatteert waarschijnlijk nog deze week over de situatie in het Syrische Kobani, dat al weken onder vuur ligt van de terreurbeweging Islamitische Staat. Dat gebeurt op verzoek van Joël Voordewind (ChristenUnie). Verschillende partijen pleiten voor de instelling van een humanitaire corridor.

Minister Frans Timmermans (PvdA) stuurde vandaag weliswaar een brief over de situatie, maar die kwalificeert Voordewind als onvoldoende. In de brief staat volgens hem “geen enkele suggestie” over wat Nederland nog meer kan doen, zoals bijvoorbeeld het creëren van een humanitaire corridor.

“Het getuigt niet van een gevoel van urgentie van de mogelijke slachting die zou kunnen gebeuren.”

Voordewind verwacht een “actievere houding” van het kabinet, zo meldt persdienst Novum. Het Kamerlid houdt de mogelijkheid om alsnog militair te kunnen ingrijpen open. Het kabinet gooit vooralsnog geen bommen op Syrië, om dat daarvoor een volkenrechtelijk mandaat onderbreekt.

‘Inzet wapentuig gaat te ver’

Han ten Broeke van regeringspartij VVD steunt het pleidooi van Voordewind voor een humanitaire corridor. “Daar kunnen we vanzelfsprekend over spreken.” De inzet van wapentuig gaat hem te ver. Voordewind gaat daarmee “verregaand op de stoel van de minister van Defensie zitten”, aldus de liberaal. “Dat is een vorm van artikel 100-hooliganisme.”

Michiel Servaes van de andere coalitiepartij PvdA vraagt zich af of met bombardementen überhaupt iets kan worden bereikt. De Amerikanen doen momenteel weinig rond Kobani, zei hij. “Vanuit de lucht zijn de mogelijkheden beperkt.” De sociaaldemocraat wil wel kijken of de bevolking van Kobani op een andere manier kan worden geholpen. Maar het is ‘heel lastig’.

Lees meer over de situatie in Kobani: ‘Waarom alle ogen van de wereld nu op Kobani gericht zijn’