Racen blijft gevaarlijk. Had ongeluk Formule 1 voorkomen kunnen worden?

Veiligheidsmedewerkers en doktoren gisteren bij het gecrashte toestel van Bianchi.
Veiligheidsmedewerkers en doktoren gisteren bij het gecrashte toestel van Bianchi. Foto EPA / Hiroshi Yamamura

Hij crashte precies op het verkeerde moment op de verkeerde plaats. De Franse Formule 1-coureur Jules Bianchi raakte gisteren zwaargewond tijdens de Grand Prix van Japan. Het is het zwaarste ongeluk in jaren in de koningsklasse van de racesport. Vijf vragen over de veiligheid in de Formule 1.

1. Wat ging er gisteren mis op het circuit van Suzuka?
Door tyfoon Phanfone was het dit weekend zeer regenachtig in Japan. De wedstrijd werd gisteren al na twee ronden stilgelegd vanwege de vele regen. Na een onderbreking van een half uur werd de race hervat. Maar tegen het einde van de wedstrijd ging het weer flink regenen en werd het erg glad. In de 42ste ronde gleed de Duitser Adrian Sutil van Sauber van de baan. Een paar minuten later ging het volledig mis, precies op dezelfde plek, in de Dunlop Curve. Op het moment dat de auto van Sutil werd weggetakeld door een kraanwagen, vloog Jules Bianchi uit de bocht en raakte hij de takelwagen. De talentvolle 25-jarige coureur van de renstal van Marussia werd per ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis dicht bij het circuit. Hij was buiten bewustzijn. Kort na het ongeluk werd de race definitief gestaakt.

Hieronder de beelden van de crash van Sutil en daarna een shot van na de crash van Bianchi, waarvan geen beelden zijn gemaakt of vrijgegeven:

https://www.youtube.com/watch?v=gIn9SH4Zuwc

2. Hoe gaat het met de coureur die crashte?
De 25-jarige Bianchi onderging gisteren in het ziekenhuis een spoedoperatie en werd daarna overgebracht naar de intensive care. Franse media meldden gisteravond dat hij zelf weer zou kunnen ademen, maar de BBC meldde dat daarover nog onzekerheid bestaat. Bianchi heeft in elk geval ernstig hoofdletsel aan het ongeluk overgehouden. Zijn team Marussia riep de buitenwereld vanochtend in een verklaring op om “geduld en begrip” voor de beperkte informatie die tot dusver over de toestand van Bianchi naar buiten is gekomen. Het team belooft de komende tijd regelmatig, in overleg met de familie en het ziekenhuis, met updates over Bianchi naar buiten te komen.

3. Komen er vaak zware crashes voor in de Formule 1?
Niet meer. In de tijd van oud-coureur en drievoudig wereldkampioen Niki Lauda, die gisteren geschokt reageerde, stond de Formule 1 nog bekend om zijn calamiteiten en dodelijke slachtoffers. De Oostenrijker crashte in 1976 op de oude Nürburgring en kon ternauwernood uit de vlammenzee worden gered. In het zelfde jaar zou Lauda onder soortgelijke omstandigheden als gisteren opgeven in de Grand Prix van Japan op het circuit van Fuji omdat hij het te gevaarlijk vond. Lauda reed in de tijd dat de sport spanning, herrie, benzinedampen en adrenaline produceerde. Soms liep het uit de hand, sneuvelde een coureur. Maar bij de grands prix zaten de tribunes vol en genoot iedereen van de sport waarin mensen tot in het extreme hun limiet opzoeken.

Twitter avatar LewisHamilton Lewis Hamilton Our first thoughts go to Jules - it overshadows everything when one of our colleagues is injured and we’re praying for him. #PrayForJules

De Braziliaan Ayrton Senna is de laatste Formule 1-coureur die om het leven kwam bij een ongeluk. Dat was in 1994. Sindsdien zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen. De bolides kregen een ‘overlevingscel’ van ijzersterk carbonfiber, de brandstoftanks werden vervangen door tanks van hoogwaardige vezels. Het hoofd en de nek van de coureurs worden beschermd door het head and neck support system (HANS). En de circuits hebben inmiddels uitloopzones, grindbakken en metershoge vanghekken. Een omvangrijk medisch team kan snel ingrijpen en slachtoffers per helikopter naar het ziekenhuis brengen.

Ondanks al die maatregelen kon het gisteren misgaan. Iedereen realiseerde zich plotseling weer dat Formule 1 een hele gevaarlijke sport kan zijn. “Iedereen raakt eraan gewend dat er niets fout gaat, nu zijn we opeens allemaal verrast”, zei Niki Lauda.

4. Had dit ongeluk voorkomen kunnen worden?
Over die vraag wordt sinds gisteren hevig gediscussieerd. De zware regenval had gisterochtend al voor een aangepaste startprocedure gezorgd. Racen was in het begin te gevaarlijk, waardoor de coureurs achter de zogeheten safetycar begonnen. Na het ongeluk in de 44ste ronde werd de wedstrijd afgevlagd en Lewis Hamilton, die op dat moment aan de leiding ging, tot winnaar uitgeroepen.

Bianchi (op voorgrond) tijdens de race gisteren. Op de achtergrond zien we Caterham-coureur Kamui Kobayashi.

Bianchi (op voorgrond) tijdens de race gisteren. Op de achtergrond zien we Caterham-coureur Kamui Kobayashi. Foto AFP / Toru Yamanaka

De organisatie had ervoor kunnen kiezen om de race eerder te laten starten vanwege de verwachte regenval. Daar was eerder in de week ook over gesproken door de organisatie, maar toch werd ervoor gekozen de geplande aanvangstijd aan te houden. “Ons is niet naar onze mening gevraagd”, zei Sutil. “Het was duidelijk dat het steeds natter werd en het was vrij makkelijk om de race eerder te laten beginnen.” Daar sluit Lauda zich bij aan. “Ze hadden eerder moeten starten. Dit was te voorzien.” Ook Williams-coureur Felipe Massa was kritisch:

“In mijn optiek is de race te vroeg gestart, want het was in het begin nog niet mogelijk om normaal te rijden. Vervolgens werd de race te laat gestopt. Vijf ronden voor het ongeluk schreeuwde ik op de radio dat het te nat was op te baan om te racen. Ze hebben echter te lang gewacht en dat is erg gevaarlijk.”

Twitter avatar SutilAdrian Adrian Sutil No words for this.. #ForzaJules

5. Komen er nu meer veiligheidsmaatregelen?
Dat is nog maar de vraag. Veilig, verantwoord en duurzaam moet de autoracerij zijn, predikt de internationale automobielfederatie FIA. Tegelijkertijd vinden de liefhebbers dat de sport saai en voorspelbaar is geworden. “Je komt eerder zonder benzine dan dat je tegen de vangrail aan komt”, klinkt het cynisch over de ruime uitwijkmogelijkheden naast het circuit. Het ongenoegen komt nog eens naast de kritiek op het lichte geluid dat de bolides met hun hybridemotoren dit seizoen voortbrengen.

De safety car reed gisteren in het begin van de race vooraan vanwege de hevige regenval in Suzuka.

De safety car reed gisteren in het begin van de race vooraan vanwege de hevige regenval in Suzuka. Foto AFP / Toshifumi Kitamura

Het tekent de paradox van de autoracerij: niemand wil slachtoffers, maar niemand wil een sport zonder risico. Want risico’s horen nu eenmaal bij de uitdaging van autoracerij. De ambivalentie manifesteerde zich recentelijk nog in de discussies over de ‘Parabolica’, een van de bekendste bochten op het circuit van Monza. De haarspeldbocht zorgde altijd voor sensatie, menig coureur belandde er in de grindbak. Met ingang van dit seizoen zal dat niet meer gebeuren, het meeste grind is vervangen door asfalt. “Het zal nooit meer dezelfde bocht worden”, verzuchten fans en sommige coureurs.

En Suzuka is juist bij coureurs populair omdat het nog een echt klassiek racecircuit is, een soort achtbaan met snelle bochten en weinig uitloopruimte.

Met medewerking van Pim van den Dool.