Lokale partijen bundelen zich voor Provinciale Statenverkiezingen

Posters in Heusden in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar.
Posters in Heusden in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar. Foto ANP/ Robin van Lonkhuijsen

Lokale partijen bundelen zich om het electorale succes van de gemeenteraadsverkiezingen te herhalen bij de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2015.

Kopstukken uit de Zeeuwse politiek geven deze week het startsein voor de provinciale partij Zeeland Lokaal. Twintig lokale partijen in Groningen komen deze week samen om over net zo’n partij te praten. De Liberale Volkspartij Roermond (LVR) roept ‘gelijkgestemde lokale partijen’ op kandidaten te leveren voor een nieuwe Limburgse partij. Politieke vereniging Nederland Lokaal stuurt ‘coördinatoren’ naar alle provincies, om lokalen te helpen bij het opzetten van provinciale partijen.

De lokalen haalden bij de raadsverkiezingen samen bijna 30 procent, meer dan ooit. Maar op provinciaal niveau zijn lokale partijen – of bundelingen – vrijwel afwezig. “Het succes van maart is een stimulans om ook op provinciaal niveau mee te doen,” zegt Julien van Ostaaijen, bestuurskundige aan de Universiteit van Tilburg.

‘De provinciale partijgenoot bellen’

Lokale partijen hebben belang bij provinciale vertegenwoordiging vanwege de grote invloed van de provincie op gemeentelijk beleid. Lokale bestemmingsplannen – aantal te bouwen woningen, inrichting van een bedrijventerrein – zijn pas uitvoerbaar als ze stroken met provinciale verordeningen. De provincie houdt ook financieel toezicht op gemeenten: een taak die volgend jaar urgenter wordt vanwege de miljoenenbezuinigingen die met de decentralisatie van de (jeugd)zorg gepaard gaan.

En dus is het belangrijk, zegt initiatiefnemer van Zeeland Lokaal Jos Verdurmen, dat lokale partijen een “goede ingang” hebben bij provinciale volksvertegenwoordigers en bestuurders:

“Als er iets speelt op Noord-Beveland, moet een lokaal politicus meteen de telefoon kunnen pakken. Even de provinciale partijgenoot bellen.”

Meer lokale autonomie in senaat

De politieke vereniging Nederland Lokaal (niet gelieerd aan Zeeland Lokaal; red.) is uit op bundeling van lokale partijen, maar om een andere reden: meer macht in de Eerste Kamer. Statenleden kiezen immers de leden van de senaat. Nederland Lokaal gaat met ‘provinciale coördinatoren’ lokalen ‘faciliteren’ om zich te bundelen, zegt voorzitter Bert Euser (raadslid van Echt voor Albrandswaard). Doel is een senaat die meer oog krijgt voor het belang van lokale autonomie. Euser:

“Dit is een centralistisch land. Den Haag heeft de neiging gemeenten allerlei regels op te leggen. Maar uitvoering van de nieuwe, gedecentraliseerde taken op gebied van zorg en werk kán alleen maar slagen als Den Haag vertrouwen geeft aan gemeenten.”