Nieuwe campagne

Zo help je 100.000 arbeidsgehandicapten aan het werk

Close-up Of Businessman Sitting On Wheelchair In Office
Close-up Of Businessman Sitting On Wheelchair In Office Foto iStock

‘Op naar de 100.000’ heet de campagne die Nederlandse werkgevers vandaag lanceren. Die 100.000 zijn nieuwe banen voor arbeidsgehandicapten die werkgevers voor 2026 moeten creëren. Reden? Sociale werkplaatsen nemen geen nieuwe mensen meer aan. En dus moeten in gewone bedrijven meer speciale werkplekken komen.

Werkgevers hebben dat afgelopen jaar zelf beloofd in het sociaal akkoord met vakbonden en het kabinet. VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer noemde dat voor de zomer nog wel “chantage” van de regering. Lukt het niet, dan dreigt staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) vanaf 2016 met een ‘Quotumwet’ - 5.000 euro boete voor elke niet ingevulde werkplek.

Een offensief naar bedrijven

Boegbeeld van de nieuwe campagne wordt de komende drie jaar Aart van der Gaag (65), voorzitter van de ABU, branchevereniging van grote uitzendbureaus. In opdracht van werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland en LTO heeft hij een plan opgesteld. Hij wil een “offensief” richting bedrijven beginnen, samen met een netwerk van ‘ambassadeurs’.

Doel? Duidelijk maken dat gehandicapte werknemers productief én voordelig zijn – bedrijven krijgen loonkostensubsidie. Er moeten regionale bestanden komen met gehandicapten die in de doelgroep vallen en ze moeten kunnen werken via coöperaties, pools of vouchers.

Uit een enquête van uitkeringsinstantie UWV blijkt dat veel bedrijven er helemaal geen zin in hebben.
“Klopt. De helft wil niet, de andere helft wel. Daar moeten we beginnen.”

Waarom zou het lukken bij de ondernemers die niet willen?
“Ik zeg niet dat morgen overal de vlag uitgaat als ik binnen kom. Ik ben optimist, maar niet helemaal gek. We zullen intern campagne voeren om het bewustzijn te vergroten. Je doet het ook niet alleen om het maatschappelijk ondernemen, aan het eind van de rit moet het wat opleveren. En we hebben flink veel verhalen die dat laten zien. Er is ook zoiets als afspraak is afspraak. Die hebben de vertegenwoordigers van de werkgevers gemaakt, maar dat zijn dat toch ook jouw vertegenwoordigers?”

Die afspraak is begin 2013 gemaakt. Nu komen werkgevers pas met een plan. Is dat niet heel laat?
“Nee, we zijn al lang bezig. We hebben meteen het Malietorenberaad opgericht van werkgevers, brancheorganisaties en bedrijven die pilots organiseren. Werkgeversvereniging AWVN werkt met 250 bedrijven aan een plan voor 7.500 banen voor gehandicapten. Het is rijkelijk op tijd. In 2015 begint de banenafspraak pas te tellen.”

Voor de 100.000 banen tellen nu alleen gehandicapten mee die een speciale Wajong-uitkering hebben of die op de wachtlijst staan voor een sociale werkplaats. En gehandicapten die niet zelf het minimumloon kunnen verdienen. Dus niet hoger opgeleiden die méér kunnen verdienen of mensen met een ander soort uitkering.

Wat vindt u van die voorwaarden?
“De bizarre situatie kan zich voordoen dat een ondernemer al dertig gehandicapten in dienst heeft met een WAO- of WIA-uitkering en dat hij moet zeggen: ‘Ik gooi ze eruit en neem dertig anderen’. De doelgroep moet breder worden. Er zijn al veel partijen, ook de VVD, die dat vinden.”

De PvdA vindt dat het aantal beloofde banen omhoog kan.
Van der Gaag: “Dat is onverstandig. In een tijd met 650.000 werklozen, een aparte benadering voor 55-plussers en gemeenten die onder druk staan om bijstandsgerechtigden aan het werk te helpen, is een opdracht van 100.000 al heel bijzonder.”

Waar gaat u beginnen?
“Bij dit soort projecten begin je bij het laaghangend fruit. Bij de mensen die kunnen, willen en beschikbaar zijn. En bij de bedrijven zie je dat de schoonmaak, catering, detailhandel en groothandel er eerder aan toe zijn dan hoogtechnologische bedrijven. Al moet je die niet vergeten. Het klinkt misschien raar dat ik het zeg als werkgever, maar er moet ook onderlinge solidariteit zijn tussen bedrijven. Waarom zou de een het wel moeten doen en de ander niet?”