Wonderkind op wielen

Kenners spreken al in superlatieven over hem. In één jaar van de kartbaan naar de Formule 1. Max Verstappen, net 17, maakt morgen zijn debuut in Japan, vooralsnog alleen in de vrije training van de Grand Prix. In de voetsporen van vader Jos. Maar met veel meer talent.

Max Verstappen met zijnvader Jos bij het zesde AutoWeek College vorige week in Maarssen.
Max Verstappen met zijnvader Jos bij het zesde AutoWeek College vorige week in Maarssen. Foto ANP

Zit hier de nieuwe Ayrton Senna? De jongeman op het podium denkt even na. „Senna is Senna en ik ben ik. Ik kom pas kijken in Formule 1.” Honderdvijftig lezers van het blad Autoweek zijn deze vrijdag naar Maarssen gekomen om hem van dichtbij mee te maken en vragen te stellen.

Nu het nog kan en hij nog niet is verstopt achter de decoder of leeft in een cocon van roem. Nuchtere jongen, in een losse jopper. Geamuseerd doet hij mee aan het vragenspelletje van de presentator. Hamilton of Rosberg? „Hamilton”. Wie zou er in een onderling duel voor de bocht als eerste het gas loslaten, hij of zijn vader Jos? „Ik denk allebei niet. Ik ken mijn vader en mezelf. Dat gaat dus niet goedkomen in de eerste bocht”. Pretogen onder de racecap, gegrinnik in de zaal.

Zijn woorden vloeien soepel weg in de gedempte akoestiek van een industrieel monument. De Fabrique heeft een nieuw leven als evenementencentrum mèt kartingbaan. Max zal het ook nog even tegen een lokale held opnemen. Zo is hij wel, altijd te porren voor partijtje scheuren. Een fan en kunstenaar biedt hem een geschilderd portret van hem aan: ‘Superheld’. Schuchter: „Zou ik niet kunnen maken.”

Max Verstappen is een sensatie in de autoracerij, krijgt nu al van de kenners superlatieven te horen. In één jaar van de kartbaan naar de Formule 1. Hij is dinsdag 17 jaar geworden, viervoudig wereldkampioen Sebastian Vettel was 19 toen hij voor het eerst op de startgrid stond. Vader Jos 22.

„Buitenaards”, zegt racekenner Mark Koense, hoofdredacteur van RTL GP Magazine. „Hij heeft de hoogste verwachtingen overtroffen.” Helmut Marko, de Oostenrijkse baas van Toro Rosso, het juniorenteam van Red Bull waarvoor Max gaat rijden, heeft hem al met racelegende Ayrton Senna vergeleken. Vandaar die vraag in Maarssen. „Absoluut buitencategorie”, zegt Jan Lammers, dat andere zondagskind in de Nederlandse autoracerij.

Nu kun je hem nog aanraken. Zijn engineer heeft hem met de auto naar Maarssen gebracht, zijn vader neemt hem weer mee. Max heeft door zijn jonge leeftijd nog geen rijbewijs. Hij denkt daar ongeveer zes lessen voor nodig te hebben. Maar of hij daar tijd voor heeft? Volgend jaar waarschijnlijk niet. Dan wordt hij geleefd: twintig grands prix, van Melbourne tot São Paulo. Trainingen, sessies in de simulator, ‘persmomenten’, praatjes voor sponsors. Allemaal onder strakke regie van Red Bull, marketingmachine zonder hapering.

Hij is de afgelopen weken voor conditietraining in Finland geweest. Krijgt oefeningen om zijn bovenlichaam en nekspieren te versterken. Die moet hij twee uur per dag doen, om bestand te zijn tegen de G-krachten die bij het versnellen en afremmen op hem afkomen.

En dan moeten er nog meters worden gemaakt. Vorige week woensdag nog in Oostenrijk: zeventig, tachtig rondjes, ongeveer 300 kilometer op de Red Bull Ring. De simulator in Engeland komt er nog aan. Hij heeft dit jaar een internetschool gevolgd. Maar ja, daar zat een stage aan vast. Nu maar een privéschool proberen.

Verstappen maakt morgen zijn debuut in de Formule 1. Als jongste coureur ooit doet hij mee met de vrije training op het circuit van Suzuka voor de Grote Prijs van Japan. Hij is zondag met vader Max naar Japan gevlogen, de internationale automobielfederatie heeft de superlicentie gegeven om te mogen racen. Een week op pad voor een uur rondjes draaien. Voorbij is de nog relatieve knusheid op de kartbaan, of de Formule 3. Hij is niet onder de indruk van namen als Sebastian Vettel, Lewis Hamilton en Fernando Alonso. „Eenmaal op het circuit denk ik daar niet meer aan. Daar is iedereen gelijk. Leeftijd zal niet het probleem zijn, zolang je maar goed wordt voorbereid.”

Van tweevoudig wereldkampioen Alonso is hij een groot fan, want „die weet een team om zich heen te bouwen”. Max is een teamspeler, blijft na elke race zo lang mogelijk bij zijn engineers op het circuit. „Hij is liever en socialer dan ik. Maar op het circuit lijken we op elkaar”, zegt vader Jos (42).

Al op zijn derde rijdt hij thuis in Maaseik in de tuin op een quad. Een jaar later roept hij huilend uit dat hij wil gaan karten, hoewel zijn vader het eigenlijk nog iets te vroeg vindt. Kind van een zeer getalenteerd racepaar dat jaren geleden gescheiden is: vader Jos, nog altijd de beste Formule 1-coureur die Nederland heeft gehad (106 races, twee keer derde), moeder Sophie Kumpen zeer succesvol in het karten. Volgens de kenners combineert hij het bedachtzame van zijn moeder met de aanvalsdrift van zijn vader, die hem en soms in de grindbak bracht.

Karting is de kraamkamer van de Formule 1 hoewel maar weinigen daarin terecht weten te komen. Een zeer competitieve sport, de beste twintig zitten per ronde een fractie van een seconde van elkaar af. „Als hij tweede dreigde te worden remde hij in de laatste bocht keihard af. Dan kwam hij in de finale in de derde positie op een baan met veel rubber en daardoor veel meer grip. Dat soort slimmigheidjes maakten hem toen al uniek”, zegt fotograaf Frits van Eldik, die 25 jaar de autosport volgt en al jaren bij de Verstappens over de vloer komt. „Dat het rijden hem zo makkelijk afgaat komt omdat hij door zijn rijtalent tijd en ruimte heeft om over andere zaken na te denken.”

Jos geeft voor de kartcarrière van Max zijn eigen race-ambities op. Hij is zijn financier (een jaartje internationaal karten kost al snel 125.000 euro per seizoen), zijn monteur en chauffeur. Samen leggen ze duizenden kilometers af in de bus met de karts achterin. Max is technisch onderlegd, maar is volgens zijn vader geen sleutelaar.

Max is evenwichtiger dan zijn vader die de publiciteit haalde met een turbulent privéleven – zo werd hij veroordeeld voor het lastigvallen zijn ex-vrouw en het negeren van een contactverbod. Als coureur ging hij vaak over de grens. „Maar Jos heeft in de opleiding van Max ook zijn vergissingen en tekortkomingen verwerkt”, zegt een race-expert. Zeg niet tegen Jos Verstappen dat hij zijn zoon gepusht heeft. „Het begint als leukigheid. Maar een project? Alleen afgunstige mensen denken zo. Max heeft een zo normaal mogelijke jeugd gehad.”

Maar ja, met zoveel racegenen in je lijf is er bijna geen ander bestaan mogelijk. De Formule 1 heeft er meer van: Nico Rosberg, zoon van Keke Rosberg, Nelson Piquet Jr., Damon Hill, zoon van Graham Hill. Mick Schumacher is net vicewereldkampioen karten geworden, maar moet nog veel winnen om Max te evenaren. Die werd in alle klassen waarin hij is uitgekomen kampioen.

Na het WK karten vorig jaar in Varennes, waar de dan 15-jarige Max de wereldtitel wint, komt zijn carrière in enkele maanden in een stroomversnelling. Oké, nu de autosport in, maar in welke klasse? Formule Renault 2.0 ligt voor de hand, de gebruikelijke opstapklasse voor talenten. Max test nog voor de Kerst voor verschillende teams en rijdt de sterren van de hemel. „We wisten dat het mannetje zijn tijd ver vooruit is”, vertelt Raymond Vermeulen, manager van Max, voorheen van Jos.

Vanaf de eerste dag dat hij dit jaar in de Formule 3 rondrijdt, voor Van Amersfoort Racing, het team waarvoor Jos ook reed, verbaast hij iedereen. Wint op de Hockenheimring, scoort hattricks op Spa-Francorchamps en de Duitse Norisring, is eerste in Zandvoort. Vooral op Norisring maakt hij grote indruk: een bloedsnel stratencircuit, in de stromende regen. Pakt seconden voorsprong per ronde. „Hij rijdt heel sensitief, is compleet,” zegt zijn engineer Rik Vernooij. In Monaco, in de marge van de Grand Prix, maken de bazen van Red Bull aan Max’ management duidelijk dat ze zaken willen doen.

Hij gaat een grote worden – daar is iedereen van overtuigd. Bij Red Bull kan hij gedijen, bij Mercedes was hij in een juniorenprogramma terechtgekomen. Zijn jonge leeftijd is geen beletsel, bedienen van de F1-bolide is fysiek minder zwaar dan in de tijd van zijn vader. „Maar het vergt mentaal veel meer. Met die beroemde twintig knoppen op het stuur. Je hebt onderweg veel mentale capaciteit nodig om met die knoppen de rembalans bij te stellen, je vermogen te regelen. Max lijkt over die mentale reserves te beschikken”, zegt race-expert Mark Koense.

Opgetogen: „Nederland ziet nu dat als je echt goed bent geld of nationaliteit er niet toe doet. In de top van de Formule 1 maakt het niet uit wie of wat je bent. Alleen of je hard kunt rijden. Daar zijn geen stoelen te koop.”

De concurrentie is hard, de wereld kijkt mee. In Rotterdam rijdt Max in augustus bij een demonstratie tegen de vangrail zijn neusvleugel eraf. De groten der aarde maken zich vrolijk over de jonge rookie.

Maar engineer Vernooij is er zeker van: „Ik denk dat Max de eerste Nederlandse wereldkampioen in de Formule 1 wordt.”