Tweede Kamer stemt in met bijdrage aan strijd IS - zoals verwacht

De Tweede Kamer debatteert over een militaire bijdrage aan de strijd tegen Islamitische Staat (IS).
De Tweede Kamer debatteert over een militaire bijdrage aan de strijd tegen Islamitische Staat (IS). Foto ANP / Martijn Beekman

Zoals verwacht stemt een grote meerderheid van de Tweede Kamer in met de Nederlandse bijdrage aan de strijd tegen Islamitische Staat (IS). Alleen de SP en de Partij voor de Dieren zijn tegen de missie.

Het bombarderen van doelen van IS in Irak kan op zeer korte termijn beginnen. In totaal zijn er zes Nederlandse F-16’s beschikbaar voor de bombardementen. Daarnaast stuurt Nederland 130 trainers voor het opleiden van de Iraakse en Koerdische strijdkrachten die op de grond het gevecht met IS moeten voeren.

Nauwelijks sprake van debat

Vanavond spraken de fractievoorzitters in de Tweede Kamer zich uit over de plannen van het kabinet. Waar ‘s middags de woordvoerders Buitenlandse Zaken in detail over de missie spraken, was ‘s avonds nauwelijks sprake meer van een debat. Er werd vooral stilgestaan bij de zwaarte van de politieke afweging, de noodzaak van militair ingrijpen en bij de militairen die worden uitgezonden.

Halbe Zijlstra (VVD) zei dat hij “de noodzaak” tot militair ingrijpen “nog nooit zo sterk gevoeld” had.

“IS zorgt voor onheil in Irak, maar ook in onze eigen binnensteden.”

Diederik Samsom (PvdA) vindt dat Nederland “mee moet doen” met de internationale coalitie die IS bevecht (onder leiding van de Verenigde Staten). Ook het CDA, de PVV, D66, GroenLinks, ChristenUnie, de SGP en de afsplitsingen van de PVV en 50Plus stemden in.

Officieel hoeft het kabinet voor militair ingrijpen geen steun te hebben van het parlement, maar het is de Haagse gewoonte niet zonder een meerderheid ten strijde te trekken.

Ook in syrië?

Voor sommige partijen gaat de missie niet ver genoeg. Het CDA, de PVV en de kleine christelijke partijen vinden dat er genoeg humanitaire grond is om toch ook Syrië te bombarderen. Het kabinet redeneert dat daar geen volkenrechtelijk mandaat voor is, maar heeft er wel “begrip” voor dat de Verenigde Staten en enkele Arabische landen IS daar bestoken.

Premier Rutte wilde niet, op verzoek van het CDA, spreken van “politieke steun”. Die term werd in 2003 gebruikt bij de Amerikaanse invasie van Irak. Een commissie onder leiding van jurist Willibrord Davids oordeelde later dat het benodigde mandaat daarvoor ontbrak. Rutte:

“Ook bij een operatie waar Nederland niet zelf aan meedoet, is een volkenrechtelijk mandaat nodig.

Zo’n mandaat is er als een legitieme regering van een land, zoals nu die van Irak, om ingrijpen vraagt, of als de VN-Veiligheidsraad een resolutie daartoe aanneemt. Vanwege een Russische blokkade zal dat niet gebeuren.

Kritiek van SP en PVDD

SP-leider Roemer zei de drang om in te grijpen te begrijpen, maar “emotie mag nooit van verstand winnen”. Roemer denkt dat de militaire tussenkomst alleen maar voor grotere problemen zorgt. Wél is de SP mogelijk voorstander van (beperktere) acties om de acute dreiging van genocide af te wenden, bijvoorbeeld in de belegerde stad Kobani in Syrië.

Marianne Thieme van de PvdD wil “terroristen niet bedienen met precies dat waar ze om vragen”: oorlog met het westen. Beide wezen erop dat recente oorlogen in het Midden-Oosten de chaos en terreur daar hebben verergerd.

De Tweede Kamer debatteert al de hele dag over de missie. Wie vindt wat ook alweer? Eerder publiceerden we een verhaal waarin we vertelden over de beweegredenen van de partijen - en waar je op kon letten. Lees het hier terug.