Schilderijen die stamelen van klanken en flarden

Ze is krap een half jaar terug in het Zuid-Franse dorp waar ze in 1973 werd geboren. Maar het effect daarvan op het werk van Anne-Lise Coste is enorm. Jaren van snoeiharde competitie in New York, tentoonstellingen her en der, zijn voorafgegaan aan deze retour à la maison. En nu, in de Amsterdamse galerie van Ellen de Bruijne, lijkt het alsof de tijd waarin Coste zich in een vreemde cultuur probeerde te wortelen, gesprekken aanging in een taal waar haar tong van dubbel klapte, al dat moeizame streven en verlangen, op een prachtige manier hun plek hebben gevonden in de nieuwe, Franse schilderijen.

Bij Ellen de Bruijne Projects hangt een overzicht van werk uit de afgelopen drie jaar: en dit maakt goed zichtbaar welke stap Coste heeft gezet. De New Yorkse werken zijn overwegend zwart-wit van toon en in airbrushlagen opgetrokken. Sommige doeken zijn cartoonesk, zoals Time, time, time (2013). Andere zijn labyrinten van taal. Emotionele woorden als ‘fuck’, ‘Merde à police’ of ‘I am so mad’ springen in het oog, maar verdiepen het beeld niet daadwerkelijk.

Heel anders is dat in haar nieuwe werk – en bekijk vooral drie hoogtepunten: Unattached, Unconventional Wanderer, Les Larmes d’Achab en het intieme Cielo (dat toont hoe de hemel thuis eruitziet: wittig blauw oneindig, we kunnen weer ademhalen). Opnieuw bouwt Coste haar doeken op in lagen airbrush. Dat doet ze zo fijnzinnig dat ieder schilderij een feestje wordt voor het oog. Het ‘palet’ is bovendien veranderd van inktzwart naar azuurblauw, knalrood en groen. De variëteit aan motieven is groot – ragfijne zonnetjes, spinnetjes, kruizen, een bed – maar opvallender nog zijn de letters en flarden van woorden. Samen vormen zij een soort repetitieve breuk, een stamelen van klanken die uit de diepte komen aanzwellen en misschien, ooit, een woord aangaan. Voltooid worden de woorden niet per se. Costes landgenoot, de invloedrijke psychoanalyticus Jacques Lacan, schreef lang geleden dat taal niet in staat is om werkelijke begeerte te vatten. Dat is wat Coste schildert.