Turkije doet ook militair mee aan de strijd tegen IS

Morgen stemt het Turkse parlement over een regeringsvoorstel het leger in te zetten tegen IS.

Turkse grens met Syrië
Turkse grens met Syrië

Turkije gaat militair deelnemen aan de internationale coalitie tegen IS. De Turkse regering vraagt het parlement toestemming voor militaire operaties in Irak en Syrië. Als het parlement het voorstel goedkeurt mogen bovendien buitenlandse troepen gebruik maken van Turks grondgebied. Dat is van groot strategisch belang. NAVO-lid Turkije deelt een lange grens met zowel Syrië als Irak en is daardoor een geschikte uitvalsbasis. Alles wijst erop dat het parlement morgen met het voorstel instemt.

Het regeringsvoorstel is opmerkelijk. De Turkse regering was tot nu toe terughoudend ten aanzien van militaire deelname. Turkije beloofde hoofdzakelijk humanitaire hulp. Dat kwam onder andere doordat IS 46 Turken gijzelde, maar ook doordat het regime van Bashar al-Assad als een grotere bedreiging van de stabiliteit in de regio wordt gezien dan IS.

De afgelopen twee weken is dat veranderd. De gegijzelden zijn vrij en IS rukt verder op aan de grens met Turkije, wat voor een nieuwe stroom vluchtelingen heeft gezorgd. De internationale druk op Turkije om deel te nemen is hoog.

President Recep Tayyip Erdogan noemt IS inmiddels in ieder interview „terroristen” en spreekt over een „moeras” dat moet worden gedempt. De afgelopen dagen verplaatste Turkije al meer troepen naar de grens. Volgens Turkse media staan daar inmiddels zeker 35 tanks met de loop richting het buurland. De regering benadrukt in het voorstel dat gisteren naar het parlement ging dat de Turkse nationale veiligheid in het geding is.

De troepenbewegingen en plannen met militairen de grens over te gaan creëren onrust onder Turkse en Syrische Koerden. Zij denken dat Turkije in actie komt om te voorkomen dat in Syrië een autonome Koerdische enclave ontstaat die een onafhankelijk land wordt. Dat gebeurde in buurland Irak na de Amerikaanse invasie van 2003.

Turkije heeft intussen een goede relatie met de Iraakse Koerden. De Syrisch-Koerdische milities werken echter nauw samen met de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK, een guerrillabeweging die tegen het Turkse leger vecht voor Koerdische zelfbeschikking. In het regeringsvoorstel wordt zowel IS als PKK met naam genoemd als terroristische organisaties waartegen actie nodig is.

Het is onduidelijk waaruit de Turkse militaire bijdrage precies zou bestaan. Als het aan de Turkse regering en het machtige Turkse leger ligt, wordt binnen Syrië tegen de grens met Turkije een bufferzone met no-flyzone aangelegd waar vluchtelingen veilig zijn voor zowel IS als Assad.

In 2003 wilden de Amerikanen graag Turkije als uitvalsbasis gebruiken voor de invasie van Irak. Na lange moeizame onderhandelingen ging de regering overstag. Het parlement stemde onder druk van massale straatprotesten tegen. Nu vindt de meerderheid van de bevolking dat Turkije moet meedoen tegen IS.