Holleeder mag het personeel geen ‘poot’ noemen

Met een nieuwe kroongetuige wil het OM de opdrachtgevers pakken achter zeven geruchtmakende liquidaties in de Nederlandse onderwereld. Gisteren besloot het hof dat die verklaringen gebruikt mogen worden. NRC heeft ze in handen; deze week ontsluiten we daarom de geheimen van ‘moordmakelaar’ Fred Ros. In deel drie: gedragscodes in de onderwereld.

Een crimineel moet behoedzaam bewegen. In de Nederlandse onderwereld heerst een volkomen eigen hiërarchie, en de bijbehorende gedragscodes mogen niet genegeerd worden. Ook Willem Holleeder glijdt wel eens uit, onthult de veroordeelde ‘moordmakelaar’ Fred Ros.

Fred Ros speelde een hoofdrol in de Amsterdamse onderwereldoorlog. In de gevangenis werd hij vrienden met andere grote criminelen, waardoor hij - via Greg R. en zijn zoon Jesse - met Willem Holleeder en zijn partner Dino S. in contact kwam. Ros was onder meer betrokken bij de voorbereidingen voor de moord op Heinekenontvoerder Cor van Hout (2003) en Thomas van der Bijl (2006). Nu hij praat, hoopt het OM via zijn verklaringen anderen te kunnen pakken.

Gisteren besloot het hof in Amsterdam dat de biecht van Ros gebruikt mag worden in het vervolg van de liquidatiezaak Passage, over zeven huurmoorden en voorbereidingshandelingen daartoe in de onderwereld. Volgende week vrijdag moet justitie laten weten welke nieuwe onderzoeken lopen naar aanleiding van de verklaringen van Ros. Belangrijkste vraag daarbij: komt Heinekenontvoerder Willem Holleeder, die in de zaak nog niet terechtstaat, al in beeld?

In Ros’ verklaringen lijkt dat helder: Willem Holleeder besliste, samen met Dino S. en de geliquideerde crimineel Stanley Hillis, of iemand “in de weg loopt” en dood moet. Maar dat zegt niets over de status van Holleeder, legt Ros uit. Eigenlijk heeft de Heinekenontvoerder geen vrienden. Het is dat hij 7 miljoen euro ‘entreegeld’ betaalde voor toetreding tot de groep, anders had hij ook geen zeggenschap.

Het zijn kleine details uit de herinnering van Ros die het beeld schetsen van de relaties binnen de liquidatiegroep. Als Holleeder een opmerking maakt over het zachte uiterlijk van huurmoordenaar Jesse R. – als uitvoerder lager in de pikorde dan de opdrachtgevers – wordt De Neus terechtgewezen. Fred Ros: “Nou kijk, in een café heeft Willem een opmerking gemaakt over Jesse en die heeft later toen wel zijn excuus aan moeten bieden. Want die zei: ‘Ah, wat moet die poot dan’ of zo, iets in die geest. Toen zeiden Dino en dinge: ‘Nou, ik zou dat niet tegen hem zeggen.’ En toen heeft Willem wel een gesprek gehad met Jesse van: ‘Nou eh…, sorry en zand erover.’”

Ook bij het aanwijzen van slachtoffers spelen die onderlinge verhoudingen een rol. Wie heeft belang bij een moord en wie niet? En wie betaalt de uitvoerders een paar ton? De vergaderingen daarover gaan zo: “Als jij iemand uit zijn pantoffels schiet die nog een miljoen euro aan Jantje moet betalen en die wil er ook wel vanaf: hoe ga je dat oplossen?”

Maar wat gebeurt er dan als een van de bovenbazen een vriend of familielid van een goede bekende wil laten vermoorden? Dat is aan de orde als wordt overwogen Greg R.op de dodenlijst te zetten. Greg is een goed contact van Fred en vader van Jesse. Hij heeft een groepje Albanezen om zich heen verzameld en wordt, zoals dat heet, “te machtig”. Ros: “Andere mensen hadden het op Greg voorzien, ze wilden er wel vanaf eigenlijk, waren er eigenlijk wel een beetje klaar mee.”

Dino lijkt eerst wel wat voor het plan te voelen. Maar later grijpt hij toch in. De vader van een criminele partner omleggen brengt “complicaties” met zich mee, oordeelt hij. “Ho ho, wacht even, dat gaat niet gebeuren”, zegt Dino dan, en het plan is direct van de baan. In de wereld van Fred Ros was Dino’s woord wet.

Hier deel één en deel twee over de handel en wandel van Fred Ros. NRC schreef twee weken geleden dit verhaal over hem als de centrale man in het liquidatieproces. Afgelopen weekend kwam daar dit stuk (€) bij, over Ros en zijn verklaringen. Gisteren werd besloten dat zijn verklaringen inderdaad gebruikt mogen worden door het OM.