‘Dikke mensen krijgen minder salaris’

Dat stond afgelopen zaterdag in nrc.next

illustratie Aart-Jan Venema
illustratie Aart-Jan Venema

De aanleiding

Mensen met obesitas worden gediscrimineerd, schreef columnist Rosanne Hertzberger zaterdag in nrc.next en NRC Handelsblad (en ze gaf toe dat ze zelf ook vooroordelen heeft). Dikke mensen worden op alle terreinen in hun leven geconfronteerd met hun lichaamsgewicht. Zo krijgen dikke mensen minder salaris, schrijft Hertzberger.

Wij checken of dat klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Er zijn erg veel studies gedaan naar de samenhang tussen obesitas (ernstig overgewicht) en sociaal-economische status. Data genoeg dus.

En, klopt het?

Het ligt eraan of je man of vrouw bent.

Voor vrouwen is er een sterk verband tussen lichaamsgewicht, opleiding en werk.

Vrouwen met een hoger inkomen zijn minder vaak obees dan vrouwen met een lager inkomen. Net zoals vrouwen met een hoge opleiding minder vaak obees zijn dan vrouwen met een lage opleiding. En over het algemeen geldt: hoe lager de opleiding, hoe lager het salaris.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit cijfers van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention, die uitgebreide langetermijnstudies doen. En ook uit cijfers van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Zo’n 15 procent van de laagopgeleide (en minder verdienende) vrouwen in Nederland is obees, bij de hoogopgeleide vrouwen is dat 9 procent.

Maar waar begint het? Worden vrouwen dikker omdat ze weinig verdienen, of verdienen ze weinig omdat ze dik zijn?

Het speelt allebei een rol. Meisjes uit een lagere sociale klasse hebben vaker overgewicht en doen het minder goed op school dan andere leeftijdsgenoten. Zo gaan meisjes die opgroeiden met overgewicht minder vaak naar de universiteit, bijvoorbeeld vanwege een laag zelfbeeld – en ze zullen daarom later gemiddeld minder verdienen.

Maar uit nieuw Amerikaans onderzoek in de Journal of Health and Social Behavior blijkt ook dat vrouwen die overgewicht hebben op latere leeftijd vaker arm zijn, ongeacht de omstandigheden waarin ze opgroeiden. Eenmaal aan het werk is obesitas namelijk ook een beperkende factor. Uit onderzoek van The National Bureau of Economic Research (het grootste Amerikaanse economische onderzoeksbureau) blijkt dat er een verband is tussen uiterlijk en hoogte van het salaris: zwaar overgewicht betekent voor vrouwen een lager salaris.

Lage welvaart leidt dus vaak tot obesitas, maar obesitas leidt ook tot een lage welvaart.

En de mannen dan?

Daar zijn de verbanden tussen obesitas en salaris minder sterk aanwezig.

Uit recent Amerikaans onderzoek van de Centers for Disease Control blijkt dat er bij mannen geen significante samenhang is tussen overgewicht bij mannen en educatie. Dikke mannen verdienen dus niet per se minder.

Voor vrouwen, verklaren de onderzoekers, is de sociale druk om slank te zijn groter dan voor mannen. Niet slank zijn beperkt mannen daarom minder dan vrouwen.

In de Nederlandse cijfers zien we dat trouwens niet terug. Daar blijft de regel: hoe lager de opleiding, hoe meer overgewicht, ook voor mannen.

Conclusie

Dikke mensen hebben een lager salaris, stond zaterdag in deze krant. Dat klopt, zeker voor vrouwen. Meer laagopgeleide dan hoogopgeleide vrouwen hebben overgewicht, en met een hogere opleiding komt een hoger salaris. Voor mannen maakt overgewicht minder uit in de portemonnee, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Maar in de Nederlandse cijfers zien we dat niet terug. De stelling is grotendeels waar.