Ongeval met monstertruck toont onkunde lokaal bestuur

Monstertrucks zijn dus levensgevaarlijk. Die les hebben publiek, overheden en organisatoren dit weekend in Haaksbergen wel geleerd. Door onbekende oorzaak reed de enorme auto pardoes het publiek in, dat veel te dicht bij stond. Maar ook mòcht staan, op een vrij toegankelijk plein, midden in een kleine gemeente.

Van wie mocht het publiek daar eigenlijk staan, is de cruciale vraag. Kon de bezoeker een goede afweging maken van de risico’s? Voldeden organisatie, overheid en chauffeur/eigenaar van de truck aan de eisen van maatschappelijke zorgvuldigheid? Of was dit de Haaksbergse variant van het stierenrennen in Pamplona, waar de kick in het risico zit? Je weet het maar nooit, tegenwoordig. Te oordelen naar de kinderwagens en de dranghekken, was dit eerder het draaiboek voor het bloemencorso.

Het haastig afzeggen van liefst vijf deze week geplande demonstraties laat zien dat de eerste les snel is geleerd. Hier kun je niet zomaar het publiek aan blootstellen. Monstertruck demonstraties zijn ingewikkelde evenementen. Binnen 24 uur na het drama in Haaksbergen ontdekt Nederland het internationale veiligheidsreglement van de Amerikaanse Monstertruck Association. En de bijbehorende Recommended Car Crush Perimeter. Geen publiek in de rijrichting van de te pletten autowrakken! En een brede publieksvrije ruimte rondom het demonstratieterrein is aanbevolen. In de VS mag verder geen truck starten zonder veiligheidscertificaat. Dat betekent onder meer met een op afstand bedienbare ‘kill switch’. Een dodemansknop waarmee radiografisch de motor wordt uitgeschakeld, als de bestuurder de macht over het voertuig verliest.

Konden ze dit in Haaksbergen (en elders) weten? Moesten ze dat weten? Er is snel een onafhankelijk onderzoek ingesteld, maar één openhartige mededeling deed burgemeester Hans Gerritsen alvast. Dat er op zijn dorpsplein een monstertruck het publiek zou komen vermaken, was hèm niet bekend. Een stuntteam, meer wist Gerritsen, verantwoordelijk voor veiligheid en openbare orde, niet. Dat was eerlijk en te waarderen maar het valt hem ook aan te rekenen.

Het is tevens een impliciete erkenning van overheidsaansprakelijkheid. Kennelijk wist de gemeente niet goed waar het een vergunning voor verleende. Dat is ernstig. Daarmee liet de gemeente de kans lopen om de exploitant te verplichten de (aanmerkelijke) risico’s van het publiek te verzekeren. Waardoor de organisator dus ook niet door de verzekeraar tot adequate voorzorgsmaatregelen is verplicht. Door deze keten van slordigheden kan deze kermisramp nog verder uit de hand lopen. De rekeningen moeten straks immers worden betaald. Ook in politieke en bestuurlijke zin.