Even was het volk aan de macht

In februari fotografeerde Émeric Lhuisset pro-Europa-demonstranten in Oekraïne. De sfeer was nog niet zo grimmig, er werd hoopvol naar de toekomst gekeken.

Foto’s Émeric Lhuisset

In Oekraïne was een man die op Robocop leek. Grove kop, zwarte jas, donkere muts. Ook zijn naam had iets van een actieheld: Fjodor. De Franse fotograaf Émeric Lhuisset zag hem staan op de Maidan, het centrale plein in Kiev en het hart van de demonstraties tegen de regering. „Wat denk je dat er nu zal gebeuren?” vroeg Lhuisset aan hem. „Er komt een burgeroorlog”, antwoordde Fjodor onheilspellend.

Lhuisset fotografeerde hem voor zijn boek Maydan — Hundred Portraits, over pro-Europa-demonstranten in Oekraïne.

De fotograaf en een compagnon grapten over Fjodor. „Die man denkt zeker dat hij in een videospelletje leeft.” Want de sombere voorspelling stond ver af van de sfeer die op het plein hing. President Janoekovitsj was net naar Rusland gevlucht en Kiev was zo’n beetje in handen van pro-Europese demonstranten. De mensen op de Maidan waren uitgelaten, alsof het een festival was. „Er was geen regering, geen politie op straat. De tijd leek stil te staan. De macht was aan het volk.” In februari vloog Lhuisset naar Kiev. Hij was verontwaardigd over de berichtgeving over Oekraïne in de Europese media. „In Oekraïne waren mensen aan het vechten om bij ons te kunnen horen, maar in Europa leek niemand zich er toen nog iets van aan te trekken.” De fotograaf, die conflicten over de hele wereld vastlegt, portretteerde in twee dagen honderd demonstranten. Hij positioneerde ze voor een door brand beschadigde deur van het stadhuis.

Het „vuur” dat Lhuisset in de ogen van demonstranten zag, heeft hij in zijn foto’s benadrukt. De geportretteerden zien er trots uit. „Ik ben Frans en pro-Europa”, zegt hij. „In dit conflict kies ik de kant van de Oekraïners. Maar ik wil niet dat uit mijn werk een oordeel spreekt.”

Lhuisset bekeek de situatie door de ogen van de demonstranten en stelde ze steeds twee vragen: „Wat zou je willen dat er nu gebeurt?” en „Wat denk je dat er zal gebeuren?” De meeste mensen zagen mogelijkheden, geen oorlog zoals Fjodor terecht voorspelde.

De afgelopen week was Lhuisset voor het eerst terug op de Maidan. Hij wil zijn fotoserie in Oost-Oekraïne exposeren, waar wordt gevochten met pro-Russische rebellen. „Ik herkende het bijna niet. Het zag eruit zoals elk ander plein. Er was een markt. In de metro op weg naar het plein vroegen militairen me om een bijdrage voor de oorlog. De hoop van toen was weg.”