Een speciale bijlage over 25 jaar commerciële televisie

Donderdag is het precies vijfentwintig jaar geleden dat de commerciële zender RTL Véronique begon. Daarmee deed de commerciële televisie zijn intrede in Nederland. Het televisielandschap veranderde vanaf dat moment volledig. En Nederland veranderde mee. Om dit zilveren jubileum te markeren, maken we deze bijlage.

Zo is het gegaan. Tot 1989 was commerciële televisie verboden in Nederland. Het was een bedreiging voor de democratie, vond politiek Den Haag. Commerciële tv zou de pluriformiteit van de publieke omroepen ondergraven. Maar op 2 oktober 1989 werd RTL Véronique als eerste toegelaten tot de Nederlandse kabel. Officieel als Luxemburgse zender die ook Nederlandse programma’s uitzond; de zogenaamde U-bocht-constructie.

Ook tv-producent Joop van den Ende – met zijn uitgebreide sterrenstal – vroeg een vergunning aan, voor zijn zender TV10. Hij werd geweigerd als te duidelijk Nederlands. In 1990 sloot hij een verbond met RTL Véronique, dat vanaf toen RTL 4 ging heten. Sindsdien gaat het RTL voor de wind. RTL heeft nu vier zenders, RTL 4, RTL5, RTL7 en RTL8, en is bezig met een vijfde zender voor zakelijk nieuws: RTL Z.

In 1992 maakte de aangepaste Mediawet het mogelijk om openlijk een Nederlandse commerciële zender te beginnen. Vanaf dat moment nam het aantal tv-zenders snel toe. In 1995 kwam het Zweedse SBS erbij. Inmiddels heeft SBS drie zenders: SBS 6, Veronica en Net 5. Het Amerikaanse Fox is de kleinere, derde aanbieder, met Fox NL, National Geographic, Foxlife en 24Kitchen. Andere kleinere aanbieders zijn MTV (MTV, Comedy Central, Nickelodeon) en Discovery (Discovery Channel, TLC, Animal Planet).

Een mooi moment om terug – en vooruit te blikken. Hoe ziet de toekomst van de tv eruit? Hoe veranderde reclame – en hoe en op welke manier bent u, de kijker meeveranderd? Tv-recensent Hans Beerekamp bespreekt de invloed van RTL op de Nederlandse televisie. Verder gingen we mee met SBS naar Ibiza, we interviewden RTL-directeur Bert Habets, een adverteerder, en de sterren van het eerste uur.