Waarom topkunst weer gewild is - en binnenkort ook te koop via Ebay

An 8.41-carat pear-shaped internally flawless fancy vivid purple-pink diamond is displayed during a Sotheby's preview in Hong Kong September 18, 2014. The diamond is expected to fetch between $13 million and $15.5 million at the auction house's Autumn Sale in Hong Kong on October 7, 2014. REUTERS/Bobby Yip (CHINA - Tags: SOCIETY WEALTH BUSINESS) Foto Reuters

De verwachtingen voor het komende najaarsseizoen kunnen flink worden opgeschroefd. Dat zei het Amerikaanse veilinghuis Sotheby’s een maand geleden. Uit een deponering bij de New Yorkse beurstoezichthouder SEC bleek dat Sotheby’s een ruimere lening van de bank heeft gekregen. Die zal onder meer gebruikt worden om de garanties te verhogen die het veilinghuis aan verkopers verstrekt.

Waarom is dat interessant?

Die garanties zijn een manier om hogere prijzen in de markt te leggen en potentiële kunstverkopers bij concurrent Christie’s weg te kapen. Door verkopers een minimumopbrengst te garanderen - onafhankelijk van de uitkomst van de veiling - hopen veilinghuizen meer topstukken bij verzamelaars los te krijgen.

Die truc is niet nieuw en loopt ook niet altijd goed af. Voor de financiële crisis van 2008 verhoogden veilinghuizen hun garanties ook. Toen de kunstmarkt geraakt werd door de ineenstorting van de financiële markten, moest Sotheby’s stevige verliezen nemen.

Dat Sotheby’s zijn kredietfaciliteit nu heeft verruimd van 600 naar 850 miljoen dollar (670 miljoen euro), heeft te maken met het toetreden van Daniel Loeb en twee geestverwanten tot het bestuur. De miljardair en activistisch aandeelhouder leverde maandenlang kritiek: de verdiensten van Sotheby’s bleven te veel achter bij die van Christie’s, de kosten waren te hoog en het veilinghuis moderniseerde te traag. Een reorganisatie is inmiddels in gang gezet, inclusief nieuwe verkoopstrategieën.

Wat betekent dat?

Het maakt duidelijk dat het veilinghuis denkt dat de kunstmarkt nog niet aan zijn top zit. Terwijl de eerste helft van 2014 al voor een recordomzet zorgde: grote veilinghuizen zetten bijna 6 miljard dollar (4,6 miljard euro) om - maar 22 procent minder dan in heel 2013.

Deze week start het geweld in Azië met veilingen van Sotheby’s in Hongkong en de eerste veilingen van Christie’s in Shanghai. In november zijn grote veilingen van naoorlogse en hedendaagse kunst in New York en Londen. Daar wordt ook duidelijk of de trend zich doorzet dat ultravermogenden zich als nieuwe klant melden, zoals op de voorjaarsveilingen.

Vorige week gaf het Art & Financereport van de financiële adviesbureaus Deloitte en Art Tactic nog een positief signaal. Kunst wordt in toenemende mate gekocht met een investeringsoogmerk, blijkt uit onderzoek. Als gevolg daarvan oriënteren vermogensbeheerders, family offices en private banks zich weer meer op de kunstmarkt. Niet zozeer uit liefde voor de kunstwerken, maar om er geld mee te verdienen.

Ook kleinere concurrenten rekenen op groei en proberen klanten te trekken door prestigieuze nieuwe panden te betrekken. Zo opent het derde veilinghuis ter wereld, Phillips, in oktober een vestiging in de chique Londense wijk Mayfair.

Online veilen

Maar de toekomst zit niet alleen in fysieke veilingen. Deze zomer maakte Sotheby’s bekend opnieuw met eBay samen te gaan werken, nadat een eerdere samenwerking in 2003 was mislukt. Bij concurrent Christie’s wordt achter de schermen aan een digitale strategie gewerkt. Alle gegevens over potentiële klanten en hun voorkeuren komen in databases terecht om kopers zo makkelijker toegang te geven tot de informatie van Christie’s.

Voor veilinghuizen is de onlinemarkt een mogelijkheid om weer geld te verdienen in de segmenten onder de top. Nu zorgen digitale veilingen voor maar 5 procent van de opbrengsten. De verwachting is dat het snel zal gaan groeien.

Deze week werden de eerste werken bekend die Sotheby’s en Christie’s onder de hamer brengen. Christie’s veilt op 12 en 13 november werken uit de collectie van de in 2011 overleden kunstenaar Cy Twombly van onder meer Roy Liechtenstein, Andy Warhol en Bruce Nauman. Ze moeten ongeveer 15 miljoen dollar opbrengen. Voor dat bedrag denkt Sotheby’s in diezelfde week één werk uit de serie Flags van Jasper Johns te veilen.