Hollande verliest in Senaat meerderheid

Voor het eerst twee senatoren van Front National

François Hollande is zijn linkse meerderheid in de Senaat kwijt. En bij de derde opeenvolgende door hem verloren verkiezing sinds zijn aantreden als president in 2012, gingen gisteren voor het eerst in de geschiedenis bij de indirecte stemming voor het Hogerhuis van het Franse parlement twee zetels naar het extremistische Front National van Marine Le Pen.

Onverwacht was die uitslag niet. De ongeveer 88.000 kiesmannen, zogenoemde grands electeurs die mochten stemmen over vernieuwing van de helft van de Senaatzetels, zijn voor 95 procent gemeenteraadsleden. En omdat links, Hollandes Parti Socialiste voorop, dit voorjaar stevig verloor bij de lokale verkiezingen, was de kans vrij klein dat de Senaat in meerderheid links zou blijven.

De verkiezing van twee in maart verkozen burgemeesters van het Front National, die van het zuidelijke Fréjus en die van het zevende arrondissement van Marseille, is volgens die partij „historisch”, te meer daar voor een senaatszetel steun van alleen de eigen partijleden niet voldoende is. Veel onafhankelijke gemeenteraadsleden hebben volgens eerste analyses van de uitslag gekozen voor de kandidaten van Le Pen. Het Front National had bij de lokale verkiezingen in maart stevig gewonnen .

Politici (vooral die van links) en de media relativeerden de gevolgen voor Hollandes regering. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog was de Senaat in 2011 in meerderheid links geworden, maar de kort daarna aangetreden socialistische president heeft daaraan weinig gehad.

Leden van zijn eigen partij keerden zich onder andere tegen zijn plannen het stapelen van publieke functies te verbieden. Ook stemden zij tegen de regeringsplannen om het aantal bestuurslagen op lokaal niveau te verminderen. Communistische senatoren stemden met hun rechtse UMP-collega’s mee om Hollandes begroting te blokkeren.

In het Franse systeem heeft de Assemblée Nationale (Tweede Kamer) uiteindelijk na behandeling van wetten in de Senaat het laatste woord. Volgens politicoloog Olivier Rozenberg, kenner van Europese parlementen, kan het zelfs in Hollandes voordeel werken als de Senaat in handen van de oppositie is: het geeft meer duidelijkheid hoe de rollen verdeeld zijn en mogelijk minder opstand in de eigen gelederen, zei hij in Le Monde.

Bovendien waren de voorspellingen vooraf nog iets desastreuzer. „Dit is niet de blauwe golf die ons voorspeld was”, zei eerste secretaris Jean-Christophe Cambadélis van de PS gisteren tevreden over de volgens hem „beperkte” opmars van de conservatieve partijen. Maar ook hij kon niet ontkennen dat het voor de socialisten tijdrovender zal worden om wetgeving door het parlement te loodsen.

Senatoren blijven na hun verkiezing zes jaar in functie. Elke drie jaar wordt de helft van hen na verkiezingen vervangen.

Hoewel de voorzitter van de Senaat de eerste in lijn is om de Franse president op te volgen – mocht die onverwacht overlijden – is in Frankrijk, net als in veel andere Europese landen, al jaren discussie over de noodzaak van zo’n reflecterende Eerste Kamer. Generaal Charles de Gaulle noemde de Senaat in zijn tijd een „accessoire”, de socialistische eerste minister Lionel Jospin had het in de jaren negentig over een „anomalie”.