Herfstuitstapje op vulkaan slaat om in inferno

De uitbarsting van de Ontake kwam onverwachts. Op de op één na hoogste vulkaan van Japan vielen tientallen doden.

Militairen en brandweerlieden voeren doden en gewonden af bij een hut op de Ontake. Alles is na de eruptie met een dikke laag as bedekt. Foto's Reuters, AP, AFP

Een dagje klimmen bij prachtig herfstweer op de Ontake-vulkaan veranderde zaterdagmiddag voor circa 250 Japanners, onder wie kinderen, door een plotselinge eruptie in een nachtmerrie. Ten minste 36 mensen kwamen om het leven. Nog onduidelijk is of ze vooral door giftige gassen, verstikkende asregens of uitgebraakte gloeiend hete brokstukken steen aan hun einde kwamen. Ruim zestig mensen raakten gewond.

Klimmers die het er wel levend van afbrachten vertelden dat ze anderen hadden moeten achterlaten op de hellingen van de vulkaan, die al dood leken. „Sommige mensen waren tot hun knieën begraven in de as en de twee voor mij leken dood”, vertelde een vrouw aan de televisie- en radiozender Asahi. Anderen kwamen om het leven in een hoog gelegen hut, die eveneens bedolven raakte onder een dikke laag as.

Een oudere andere vrouw vertelde verslaggevers dat ze zaterdag een telefoontje had gekregen van haar zoon, die op de berg was, met 3.067 meter de op een na hoogste actieve vulkaan van Japan. „Hij vertelde me dat er een uitbarsting was geweest. Hij zei: ‘het is voorbij nu. Ik ga dood’ en toen werd de lijn verbroken.”

Een andere overlevende vertelde de Japanse krant Yomiuri Shimbun dat hij in de buurt van de kraterrand een jongen had horen roepen: „Het is heet” en „Ik kan niet meer ademhalen”. Nog steeds zoeken ruim 1.100 reddingswerkers, deels met helikopters, naar meer slachtoffers. Maar doordat de vulkaan actief blijft, moeten ze hun werk soms onderbreken. Ook vanmorgen was dat weer het geval, wegens nieuwe gaswolken.

De eruptie van de Ontake, ruim 200 kilometer ten westen van Tokio, kwam volkomen onverwachts. Volgens vulkanologen was die het gevolg van een ontploffing van stoom, ontstaan door sterk verhit grondwater.

Ook voor de Japanse meteorologische dienst, die 47 vulkanen permanent in de gaten houdt, kwam de uitbarsting als een verrassing. Toshihitsugu Fujii, een vulkanoloog van de dienst, erkende dat het bijzonder lastig blijft erupties te voorspellen. „Mensen zullen misschien zeggen dat we verzuimd hebben om deze eruptie te voorspellen maar hieraan kan je gewoon niets doen. Dat is de realiteit van onze beperkte kennis”, aldus Fujii.

Het is voor het eerst in ruim twee decennia dat het tot een fatale eruptie in Japan kwam. In 1979 kwam de Ontake eveneens tot uitbarsting, maar toen vielen er geen doden. De Ontake had tot zaterdag de laagste risicofactor, 1, net als de Fuji, de hoogste en bekendste vulkaan van Japan. Een eventuele uitbarsting van de Fuji, die niet ver van Tokio ligt, zou ook ernstige economische consequenties kunnen hebben.