Hallucinerende effecten in middentoonstemming

De kern van de blues is de bluenote, de terts die niet groot of klein is, maar ergens ertussenin zweeft. Die klagende bluenote zit niet op de piano en past niet in het gelijkzwevende octaaf. In feite is alle blues microtonaal.

Het project MicroBlues van jazzgitarist Melle Weijters gaat een stuk verder. Op een fretloze gitaar speelt hij eigen stukken en bewerkingen van standards in middentoonstemming (met een reine septiem) of in 31-toonsstemming. Dat geeft een hallucinerend effect.

Het concert van Weijters met componist/toetsenist Guus Janssen was het eerste in een reeks zondagochtendconcerten rond het Fokkerorgel uit 1950, dat sinds 2009 gerenoveerd in de bovenzaal van het Muziekgebouw staat. Dat het orgel nu ook digitaal kan worden aangestuurd bewezen zij met Stuitervariaties, een theatraal stuk voor pingpongende Wii-controllers, gebaseerd op akkoorden van orgelontwerper Fokker.

Het concert kende een rommelig begin, met gebrekkige synchronisatie tussen beide spelers, en leek soms te nadrukkelijk nog in de experimentele fase te verkeren.

Talrijke mooie momenten wezen niettemin spannend naar de toekomst. Zoals Mean Monk, Weijters’ fantasie over jazzgigant Thelonious Monk die ergens in een kerkje achter een middentoonstemmingsklavier kruipt, met een hilarische pedalensolo van Janssen. In Downhome Blues bespeelde Weijters een schitterende eeuwoude akoestische gitaar uit de Mississippidelta, met tien omgestemde sympathische snaren.