Column

Gevechtspiloot maar tweederangs burger

Heeft u ook de foto’s gezien van majoor Maryam al-Mansouri in haar cockpit? Twitter en andere media stonden er vol mee. Want dat was me wat. Majoor Mansouri komt uit de Verenigde Arabische Emiraten. En ze nam vorige week in haar F-16 gevechtsbommenwerper deel aan de eerste luchtaanvallen door de internationale coalitie tegen de Islamitische Staat op doelen in Syrië. Het is al opmerkelijk dat de Emiraten meedoen, maar dan met een vrouw! Als squadronleider nota bene.

Het was natuurlijk meteen aanleiding tot slechte grappen. „Nadat ze had gebombardeerd, slaagde ze er niet in het [toestel] te parkeren”, zei een presentator op de Amerikaanse zender Fox News. Ja natuurlijk, vrouwen kunnen niet parkeren.

Ik las ook weer dat de hoofdafhakkers van de IS nu gillend van angst hun grotten induiken als er een vliegtuig aankomt omdat de deur naar het paradijs dicht blijft als ze door een vrouw worden gedood. Schijnt óók onzin te zijn, jammer genoeg. Stel dat het waar is, dan zou de coalitie beter alle vliegtuigen met vrouwen kunnen bemannen. Is het probleem van de IS zo opgelost.

Maar ik wilde het hebben over de vele westerse reacties waarin lof doorklonk voor het vrouwenbeleid van de Emiraatse regering. Daar zou het Saoedische leiderschap wat van kunnen leren, was de teneur, dat laat vrouwen immers niet eens een auto besturen.

Ja daarin zijn de Emiraten Saoedi-Arabië de baas. Maar dat wil niet zeggen dat Emiraatse vrouwen stilletjes zijn opgewaarderd tot eersterangs burgers. In de Emiraten mogen vrouwen dan straaljagers besturen, maar van de shari’a moet majoor Mansouri haar man als ze die heeft, of anders haar vader of broer wel om toestemming vragen als ze op stap gaat in haar F-16. Als haar vader sterft, erft ze de helft van wat haar broer krijgt en in de rechtszaal is haar getuigenis ook maar de helft waard van die van een man.

Je ziet wel vaker in een of ander totaal vrouwenonvriendelijk land opeens een vrouw in een mediagenieke rol opduiken. Ook Afghanistan heeft een vrouwelijke gevechtspiloot, maar heeft in Afghanistan soms vrouwenemancipatie toegeslagen? Iran trok een paar jaar geleden de aandacht met een vrouwelijke autocoureur. Maar ik had in 2003, kort voor ze de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, in Teheran een interview met Shirin Ebadi. Er was een vrouw vice-president, er waren vrouwelijke politieagenten, taxichauffeurs, parlementsleden en directeuren-generaal van ministeries. Het leek heel wat maar het stelde niets voor, zei ze, zolang de vice-president volgens de wet haar man moest vragen of ze naar een conferentie in het buitenland mocht. En hij dat kon weigeren als hij slecht had geslapen.

De huidige mantra van de Iraanse opperste leider is dat vrouwen maar eerst eens goede moeders en echtgenotes moeten zijn. En de pilotes worden met de dood bedreigd.