Asscher waarschuwt: ‘extreme ongelijkheid’ door robotisering

Minister LodewijkAsscher (Sociale Zaken, PvdA) omarmt de robotisering, maar waarschuwt voor de extreme ongelijkheid die daarvan het gevolg kan zijn.

Op een congres dat zijn ministerie vandaag over dit onderwerp organiseert, zegt Asscher dat de digitale ontwikkeling „op een keerpunt is beland” en de „vergaande effecten nu pas goed zichtbaar worden”. De technologische ontwikkelingen raken volgens hem vooral aan de inkomens en werkgelegenheid aan de ‘onderkant’ en van de ‘middenklasse’.

Tegelijkertijd ziet Asscher de robotisering als een grote kans. Nederland moet er met zijn open en ontwikkelde economie juist van profiteren, vindt hij. „We kunnen geen robotvrij eiland worden in Europa. Technologische vooruitgang zorgt voor meer welvaart, meer veiligheid en een hogere levensverwachting.”

Volgens hem is het dringend nodig dat het middelbaar beroepsonderwijs „een kwaliteitssprong” maakt. Op basisscholen zouden vaardigheden aangeleerd moeten krijgen waar behoefte aan is in „het tweede machinetijdperk”. Lezen, schrijven en rekenen is belangrijk, zegt Asscher, „maar in de digitale economie komt het steeds meer aan op conceptueel denken, brede patroonherkenning en complexe communicatie”.

Asscher ziet nog een ander groot gevolg van de robotisering: de balans tussen arbeid en kapitaal komt volgens hem onder druk te staan. Als de productiviteit in bedrijven sterk stijgt door nieuwe technologie, komt „de rijkdom vooral terecht bij de profiterende kapitaalbezitters: de eigenaren van de robots”. Ook hoogopgeleide werknemers hebben er voordeel bij: zij laten robots functioneren. Laagopgeleide werknemers krijgen steeds vaker een los contract en ze verdienen minder.

Volgens Asscher „is het zaak om ervoor te zorgen dat technologie hand in hand blijft gaan van een eerlijke verdeling van de resulterende welvaart”. Hij vindt dat de zeggenschap van werknemers in een bedrijf – „op de werkvloer en in georganiseerd verband” – internationaal beter moet worden geregeld. Hij waarschuwt voor „extreme ongelijkheid”. „Dat is niet alleen economisch schadelijk maar ook maatschappelijk ongewenst.”