Romeinen hadden al gestileerde wegenkaart

De populaire kaart van de Londense metro, in 1933 bedacht door Harry Beck, geldt zo’n beetje als de eerste functionele plattegrond. Deze gangbare opvatting wordt aangehaald door de informaticus Wouter Meulemans, die via computeralgoritmen schematische kaarten ontwerpt (Wetenschap, 20 sept.).

Al uit de Romeinse oudheid dateert echter een functionele kaart, de zogeheten Tabula Peutingeriana. Dit is een middeleeuwse kopie van een kaart uit de vierde eeuw nC, ooit in het bezit van Konrad Peutinger (1465-1647). Het gaat om een kaart van wegen die met rode lijnen zijn aangegeven. Knikjes of icoontjes van steden of forten delen de wegen in trajecten in, steeds voorzien van de plaatsnaam en de afstand. De wegenloze zeeën zijn tot een minimum gereduceerd en de kaart, bijna 7 meter lang en 34 cm hoog is sterk in oost-westrichting uitgerekt. De kaart is dus allesbehalve een weergave van de wereld zoals de Romeinen die zagen.