Scheten, selfies en sandwiches: verslag van de ‘UNGA UNGA-party’

Achter de schermen bij de VN in New York tijdens de toespraak van de Iraanse president Rohani. Foto EPA / Justin Lane

De eerste kennismaking met het diplomatieke korps kan ook het geluid zijn van een scheet. Tijdens de 69ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties kwamen alleen deze afgelopen week al bijna twintigduizend mensen bijeen in New York om de wereldproblematiek te bespreken.

Door Hans Klis

Aan de geluiden in de verrassend vieze toiletten van het gebouw blijken regeringsleiders, diplomaten, journalisten allemaal gewone mensen te zijn. Die laten winden, gooien gebruikte papieren handdoekjes op de grond en plassen kennelijk nogal vaak op de bril.

Het evenement - door sommige diplomaten met een knipoog de “UNGA UNGA-party” genoemd naar de omstreden feestjes van de Italiaanse oud-premier Silvio Berlusconi - wordt elk jaar door New Yorkers met afgrijzen verwelkomd. Wijlen burgemeester Ed Koch (van 1978 tot 1989) noemde de VN zelfs een “stilstaande beerput”. Twee grote verkeersaders op Manhattan, First en Second Avenue, zijn samen met zes zijstraten, 42nd Street tot 47th Street, hermetisch afgesloten met honderden betonblokken, dranghekken, tientallen bepantserde politiewagens en veiligheidscheckpoints. “Ik had vakantie moeten nemen, net als mijn andere collega’s”, verzuchtte taxichauffeur Garfield Pascal maandag tegenover New York 1. Ook de FDR-drive, de grote snelweg aan de oostkant van het eiland, is gedurende de hele periode geregeld dicht. Afhankelijk van de dag zijn de voor burgers ontoegankelijke gebieden groter of kleiner. “Ik overnacht nooit meer in dit hotel”, stampvoet een keurige dame donderdag voor het W Hotel op Lexington Avenue. Taxichauffeurs zien haar uitgestoken hand achter de dranghekken op straat niet, of negeren die wijselijk.

Diplomaten hebben geen enkele last van de verkeersdrukte. Onder begeleiding van politiewagens rijden hun colonnes moeiteloos door de verstopte straten van hun hotels naar de ontmoetingen in en rond de Verenigde Naties. “Ik weet niet waar New Yorkers zich druk om maken”, grapte president Obama dinsdag tijdens de klimaattop voorafgaand op de Algemene Vergadering. “Iedereen maakt een hype van de verkeersdrukte. Ik heb er nog niks van gemerkt”.

Legoset van VN-terrein is een hit

Meer dan 140 regeringsleiders strijken deze weken neer om de situatie in Irak, Syrië, Oekraïne te bespreken, oplossingen te vinden voor de strijd tegen ebola, mensenrechten op de agenda te zetten én uiteraard: om souvenirs te kopen. De boekhandel van de VN had wijselijk een standje neergezet in de receptie van het Conferentiegebouw dat grenst aan de hal van de Algemene Vergadering. Het bestverkopende artikel? Een lego-set van het VN-terrein voor 44 dollar.

Maar die regeringsleiders zijn niet alleen. Zij nemen hun eigen delegatie van ministers, woordvoerders en assistenten mee. De Nederlandse groep bestaat dit jaar uit 67 leden en 6 VIP’s. Onder die laatste groep bevinden zich onder anderen premier Mark Rutte en minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans. Waar simpele journalisten een hindernisbaan moeten doorlopen om binnen te komen - checkpoints op Second en First Avenue, een metaaldetector bij de ingang van de VN, een elektronisch poortje in het verafgelegen North Lawn Building, vierhonderd meter buitenom de gebouwen lopen (wel met prachtig uitzicht over de East River, minder mooi als het regent) en weer een metaaldetector – worden regeringsleiders zonder problemen voor de deur afgezet.

De Legoset van het VN-gebouw, populair in de souvenirwinkel.

De Legoset van het VN-gebouw, populair in de souvenirwinkel. Foto Hans Klis

Verflucht verraadt dat gebouw net is opgeknapt

Met zijn witte pas met pasfoto zoeft Rutte (net als zijn ministers en staatssecretarissen) langs de zware beveiliging bij de Veiligheidsraad of de Algemene Vergadering, zonder screening. Een beveiliger kan immers niet de kabinetsleden van 140 landen uit het hoofd kennen. De rest van de Nederlandse delegatie moet wel gewoon door de screening – riem af, zakken leeg - met hun blauwe zogeheten ‘grounds’-pas met een D van delegatie.

Als journalist kom je niet verder dan het Conference Building met je groene P op je blauwe pas. Alleen met een escorte van een delegatielid met wéér een speciale pas of een van de veertig jonge en enthousiaste VN-stagiairs van het UN Media Accreditation and Liaison Unit (MALU) kan je door de metaaldetector naar de gang voor de Veiligheidsraad of naar de beroemde gulden zaal van de Algemene Vergadering. Op weg naar die laatste verraadt de penetrante verflucht in het trappenhuis dat dat deel van het gebouw het afgelopen jaar is opgeknapt. Vanaf de in gebruik name van het gebouw in 1952 tot aan 2008 – ver na het ingaan van het rookverbod van New York in 2003 - werd er nog volop gerookt. Volgens The New York Times kostte het verwijderen van de lagen rook, vet en zweet in deze ‘Mad Men-setting met tulbanden’ ruim 2,2 miljard dollar. Aangekomen op de publiekstribune, kun je een kleine rilling niet onderdrukken. Je staat in een decor dat je alleen uit het journaal kent. Het is wel aan te raden om een verrekijker mee te nemen, wil je in de gigantische zaal de regeringsleiders van elkaar onderscheiden.

De Spaanse koning Felipe maakt een foto tijdens de Algemene Vergadering van de VN.

De Spaanse koning Felipe maakt een foto tijdens de Algemene Vergadering van de VN. Foto Reuters / Adrees Latf

De minder belangrijke zielen komen tijdens week van de Algemene Vergadering niet verder dan de hal van de gebouwen. Zo zit een Franse stagiaire eenzaam voor zich uit te staren bij de ingang van het Conference Building. Ze werkt bij de United Nations Office on Drugs and Crime en promoot met posters een vijfjaarlijkse congres in Qatar. Aangezien de gratis mokken die ze uitdeelt op zijn, blijft haar stand leeg. Over het hele gebouw zijn dit soort tafeltjes te vinden. De VN voelen daarmee een beetje als een kruising tussen een introductiedag van een universiteit en een vliegveld.

Tijd wordt gedood met maken van selfies

Tussen alle historische toespraken, conferenties over de bestrijding van honger en debatten over LGBT-rechten vullen de achtduizend diplomaten en tweeduizend journalisten die speciaal voor de Algemene Vergadering aanwezig zijn – samen met de vijfduizend werknemers van de VN en drieduizend persmuskieten die al een perspas hebben - de tijd met het maken van selfies of poseren op groepsfoto’s in de vele wandelgangen. Die beelden kwamen veelal op social media terecht, zoals de Facebook-foto die Timmermans van Obama nam tijdens zijn toespraak. Tussen vergaderingen door houden diplomaten hun virtuele boerderij in het spel Hay Day bij of spelen stiekem patience op hun iPad. Buiten het oog van nieuwsgierige journalisten worden er in een van de zes voertalen van de VN – Engels, Frans, Chinees, Arabisch, Spaans of Russisch – in de wandelgangen van de beveiligde gebieden belangrijke afspraken gemaakt tussen landen.

Twitter avatar NorwayUN NorwayUN And here they are Assistant Attache at @NorwayUN @PrableenKaur & Danish PM Helle Thorning-Schmidt. #UNGA #selfie @UN http://t.co/GuBgKwya8w
Twitter avatar HelleBankJorgen Helle Bank Jorgensen So proud to have @LeoDiCaprio at my side to #ActOnClimate - TY also for fun #selfie @UN_ClimateTalks #Climate2014 :-) http://t.co/vvu9rWvM0R

Die kleine twintigduizend mensen die zich verzamelen moeten natuurlijk ook eten. Dat doen ze veelal buiten de deur blijkt bij navraag in de VN-kantine die over de East River uitkijkt op Queens en Brooklyn. Volgens de bedrijfsmanager verdriedubbelt het dagelijkse aantal bezoekers tijdens deze belangrijke week van de Algemene Vergadering naar minimaal 1200 mensen. Een van de dames achter de vers voedselbalie verzucht: “ik heb vandaag meer dan vierhonderd verse sandwiches bereid en het is nog niet genoeg”.

Na vandaag kunnen de dames rustiger aan doen. De belangrijkste week van de Algemene Vergadering zit erop en de meeste wereldleiders zijn weer naar huis. Maandag en dinsdag spreken leiders van onder andere Israël, Granada en de Maldives nog waarna tot half december in werkgroepen gewerkt zal worden aan het oplossen van de wereldproblematiek. De New Yorkers kunnen opgelucht ademhalen, net als de wc-bezoekers. Het wordt weer een stuk stiller bij de Verenigde Naties.

Hans Klis is freelance correspondent in de Verenigde Staten.