Hubble-telescoop houdt subtiel meer van mannen

Infraroodpname van een gaswolk door Hubble in sterrenbeeld Orion. Foto NASA/ESA

Vrouwendiscriminatie in de wetenschap is vaak subtiel maar onmiskenbaar. De tijd die een astronoom krijgt toegewezen om gebruik te maken van de Hubble Space Telescope is cruciaal voor wetenschappelijk succes. Uit een zorgvuldig intern onderzoek van de organisatie die die telescooptijd verdeelt (het Space Telescope Science Institute in Baltimore) blijkt nu dat ieder jaar opnieuw subtiel maar consequent vrouwen relatief minder tijd krijgen toegewezen. Het onderzoek is te lezen op Arxiv.org (nr. 1409.3528).

Op de circa 200 aanvragen die jaarlijks worden toegewezen (op circa 1000 aanvragen totaal), zijn er telkens vier of vijf minder voor vrouwen dan rechtvaardig zou zijn. Neill Reid, die het onderzoek deed, zegt op de website van Nature dat je per jaar zo’n verschil nog zou kunnen weg redeneren als toeval, „maar het gebeurt ieder jaar, het is een systematisch effect.” In sommige jaren was het verschil 1,5 of 2 procent, in andere liep het op tot 9 of 11 procent. Het aantal vrouwen in de beoordelingscommissies bleek daarbij geen verschil te maken. Maar het aantal jongeren in die commissies wel: hoe jonger hoe minder de discriminatie van vrouwen. Neil Reidd kan dat moeilijk verklaren, zegt hij in Nature. Misschien laten jongere astronomen zich meer zien op congressen en in de media? Hij gaat vervolgonderzoek doen.

De vrouwelijke astronoom Meg Urry heeft jarenlang de toewijzing van telescooptijd geleid. Op nature.com/news reageert ze verrast op de subtiele discriminatie. „Fascinerend en verontrustend. Ik ben heel gevoelig voor discriminatie, maar ik heb het nooit gemerkt. Mannen én vrouwen zijn dus bevooroordeeld.”