‘Gemeente Amsterdam heeft 260 mensen voor communicatie’

Dat kopte Het Parool vorige week naar aanleiding van vragen van de Amsterdamse SP

illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

58 verschillende gezichten staan er in het smoelenboek dat de Gemeente Amsterdam op haar website beschikbaar stelt voor de pers. 58 mensen op de communicatieafdeling die aanspreekbaar zijn voor journalisten. Dat klonk de Amsterdamse SP-fractievoorzitter Daniël Peters wat fors in de oren, dus hij stelde vragen aan het college over deze ‘communicatiemensen’. De gemeente kwam met een verrassend antwoord: er zijn meer communicatiemedewerkers. Veel meer zelfs. Volgens een artikel in Het Parool heeft de gemeente 260 communicatiemensen in dienst. Zóveel?

En, klopt het?

Het college stuurde een antwoord van vier pagina’s op de vragen van Daniël Peters. Hieruit blijkt dat de gemeente Amsterdam ongeveer 290 fte aan communicatiemedewerkers in dienst heeft. Dat is dus nog meer dan de cijfers die Het Parool noemde. De 290 fte aan communicatiemedewerkers komt neer op ongeveer 2 procent van het totale aantal ambtenaren bij de gemeente Amsterdam: aan het eind van het tweede kwartaal van dit jaar waren dat er 13.988.

Maar hoe wordt invulling gegeven aan deze 290 fte aan communicatiemedewerkers? Wat doen zij de hele dag? Persvragen beantwoorden is maar een klein deel van de werkzaamheden, meldt een gemeentewoordvoerder. De communicatiemedewerkers houden bijvoorbeeld ook de website en social media up-to-date, communiceren met de inwoners van Amsterdam, maar ook met toeristen en bezoekers. Ze zijn verantwoordelijk voor de communicatie bij evenementen, zoals Koningsdag en de Gay Pride, maar ook bij langlopende bouwprojecten. De Noord/Zuidlijn of de herinrichting van het Leidseplein. Voor deze bouwprojecten en de voorlichting daarover is 58 fte ingeruimd. De sociale kant, het informeren over bijvoorbeeld jeugdzorg en ouderenzorg, betreft 34 fte. Bij de stadsdelen zit 75 fte aan communicatiemedewerkers.

Ook de 58 mensen in het smoelenboek, die beschikbaar zijn voor persvragen, houden zich niet alleen bezig met journalisten. Het grootste gedeelte hiervan is alleen aanspreekpunt, en is ongeveer 5 procent van de tijd bezig met persvoorlichting, meldt een woordvoerder. Vijftien medewerkers op het stadskantoor doen de directe voorlichting namens het college.

Maar het is volgens de gemeente een misverstand dat vijftien communicatiemedewerkers van het college zich bezighouden met vijf journalisten, zoals SP’er Peters stelt. Dit zijn er tien, en zij zijn maar een kwart van hun tijd bezig met persvoorlichting. De andere vijf zijn ondersteunend.

De gemeente Amsterdam is aan het reorganiseren. Dat betekent dat er ook kritisch wordt gekeken naar het aantal mensen binnen de communicatieafdeling en of deze zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Of dat zal leiden tot een afname van het aantal communicatiemedewerkers is onbekend. Wel benadrukt de gemeente dat burgers informatie willen: ‘Actieve, vroegtijdige en gebiedsgerichte communicatie met de stad en haar inwoners wordt steeds belangrijker, en burgers verwachten dit ook van een gemeentelijke organisatie’, zo staat in het antwoord van het college op de vragen van SP’er Daniël Peters.

Overigens hebben andere gemeenten te maken met vergelijkbare percentages. Het consultancybedrijf Berenschot onderzocht in 2013 het aantal communicatiemensen bij gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Het gemiddelde was 1,8 procent van het totaal aantal ambtenaren. Rotterdam zit bijvoorbeeld op 1,7 procent.

Conclusie

Het Parool kopte dat de Gemeente Amsterdam 260 communicatiemedewerkers in dienst heeft. Het aantal is zelfs nog iets hoger dan Het Parool schreef. Het gaat niet 260 fte maar om 290 fte. Het percentage van 2 procent van de ambtenaren in dienst is niet significant hoger dan bij andere Nederlandse gemeenten. We beoordelen deze stelling als grotendeels waar.