Hoe liep deze uitbraak van ebola uit de hand?

Hulpverleners doen het lichaam van een ebolaslachtoffer in een zak. Foto AP

Artsen in West-Afrika kennen veel ziekten. Ebola hoort daar niet bij. Tot vorig jaar was die ziekte alleen in Centraal-Afrika bekend.

Het duurde bijna drie maanden, tot half maart van dit jaar, voordat Artsen zonder Grenzen er achter kwam dat het ebola was dat zich in Guinee, Sierra Leone en Liberia uitbreidde. En dat die landen zelf het tij niet konden keren.

Nog eens vijf maanden later pas kwam serieuze internationale hulpverlening op gang. De kritiek op de slappe houding van de WHO nam toe.

Ebola komt altijd onverwacht. Meestal krijgt een patiënt pas na een paar dagen verschijnselen die afwijken van de veel vaker voorkomende ziekten malaria en diarree.

In ziekenhuisjes in Centraal-Afrika drong meestal wel door dat het ebola was, als er vijf tot vijftien doden waren met vaak vreselijke bloedingen. Dan is het zaak alle contacten op te sporen en die te bewegen om drie weken in quarantaine te gaan. Wachten op de ziekte en ondertussen geen gevaar voor anderen zijn.

Daar is overtuigingskracht voor nodig van artsen en overheid. En vertrouwen van de wachtenden. In het uiterste geval is drang of dwang nodig.

Als het zo niet gaat, kan een infectieziekte als ebola genadeloos toeslaan. Daar hoeft het virus niet voor te muteren. Een ontwrichte samenleving is voldoende.