AKO-jury kiest oudste Toplijst ooit

Geen vrouwen over bij de AKO Literatuurprijs 2014. De jongste genomineerde wordt 50 bij de uitreiking.

Genomineerden AKO Literatuurprijs

De jury van de AKO Literatuurprijs heeft de oudste nominatielijst in de geschiedenis van de onderscheiding samengesteld. Het uit Wessel te Gussinklo (1941), Stefan Hertmans (1951), Guus Kuijer (1942), Tom Lanoye (1958), K. Schippers (1936) en Frank Westerman (1964) bestaande gezelschap is gemiddeld 65 jaar oud. 61 jaar (in 2001) was tot nu toe het record. Gemiddeld is een schrijver op de shortlist 48 jaar.

Afgaande op de statistiek maakt de benjamin van de zes genomineerden van 2014 de meeste kans op de prijs: Frank Westerman wordt 50 op de dag van de prijsuitreiking. Gemiddeld is een AKO-winnaar 47 jaar. Bovendien is hij Nederlander en man – kenmerken die hij deelt met de overgrote meerderheid van de prijswinnaars.

Jury’s hebben door de jaren heen een voorkeur voor veertigers ontwikkeld, zoals blijkt uit het hiernaast afgebeelde overzicht van de leeftijden van schrijvers op de shortlist van 1991 tot en met 2013. Daar blijkt ook uit dat twintigers (2 nominaties) en tachtigers (3) in die periode geen rol van betekenis spelen. De oudste winnaar van de prijs tot nu toe was de 67-jarige Jan Siebelink in 2005. (De jongste was P.F Thomése, die de prijs op zijn 33ste kreeg voor Zuidland in 1991.)

Dit jaar zijn, afgaande op de ontvangst van hun boeken, Stefan Hertmans’ bestseller Oorlog en terpentijn over de Eerste Wereldoorlog, Tom Lanoyes globaliseringsroman Gelukkige slaven en Zeer helder licht van de na 18 jaar zwijgen teruggekeerde romancier Wessel te Gussinklo favoriet voor de prijs van 50.000 euro. De jury, onder voorzitterschap van oud-politicus Job Cohen, plaatste drie non-fictietiels op de lijst. Men verkoos het tweede deel van Guus Kuijers hervertelling van de Bijbel boven het derde deel, dat ook nog op de Tiplijst van 25 titels stond. Stikvallei leverde Frank Westerman zijn vijfde AKO-nominatie op. K. Schippers werd genomineerd met Voor jou, zijn boek over het afscheid van zijn in 2012 gestorven vrienden G. Brands en Bernlef. De Toplijst 2014 is de vijfde shortlist zonder vrouwen sinds 1991.

Geen van deze zes kanshebbers won de AKO-prijs al eens. De prijsuitreiking is dit jaar voor het eerst een publiek evenement, dat deel uitmaakt van het festival Crossing Border, op 13 november in Den Haag.