Weer een theater dat het zelf niet redt

Het MC Theater is failliet. Medewerkers zijn geschokt. Het is het zoveelste Amsterdamse theater dat verdwijnt. Cultureel ondernemen is niet makkelijk.

Het MC Theater op het Westergasterrein. „De stap naar cultureel ondernemerschap blijkt moeilijker dan gedacht.”

Het MC Theater is niet meer. Failliet, nog geen vijf jaar nadat het de zuiveringshal van de voormalige gasfabriek op het Westergasterrein betrok. Gisteravond werd er voor het laatst gezongen en gespeeld – alleen het Afrovibes-festival zal er waarschijnlijk nog plaatsvinden.

Het theater was ambitieus, wilde op eigen benen staan. Nadat het Rijk de subsidie introk, kreeg het begin 2013 een ‘uitstapsubsidie’ van de gemeente. Bedrag: 2,5 miljoen euro. Binnen drie jaar moest het theater een culturele onderneming worden. De directie had er destijds alle vertrouwen in.

Nu is het geld op. Wat rest is een schuld van „enkele tonnen”. Dinsdag is faillissement aangevraagd. Volgende week buigt de rechter zich hierover.

Voor de twaalf medewerkers en tientallen freelancers kwam het nieuws als een klap. Ze kregen het zaterdag te horen – vlak na het verschijnen van een artikel over het faillissement in de Volkskrant. Dat was „niet heel gelukkig”, zegt een van hen.

„Het is allemaal heel emotioneel voor de medewerkers”, zegt Pieter Eelkman Rooda, afgelopen maanden adviseur van de directie. Hij ziet meerdere oorzaken voor het faillissement: het ging slecht met de economie, het theaterbezoek viel tegen. „En de stap naar cultureel ondernemerschap bleek moeilijker dan gedacht.”

Emotioneel is het in elk geval. Regisseur Maarten van Hinte plaatste een bewogen betoog op Facebook. Strekking: de inhoud heeft het verloren van het geld. „Onder het motto ‘het zal allemaal wel, maar als er niet genoeg pegels in het laatje komen is het over en uit’, is de missie op de achterbank gezet”, schrijft hij.

Die missie is volgens oprichtster Marjorie Boston (49) in één woord te vatten. Diversiteit. Het MC Theater, in 2009 ontstaan uit een fusie tussen de theatergezelschappen Cosmic en Made in da Shade , was een multicultureel theater. „We wilden de mentaliteit veranderen binnen de kunsten. Wij zien diversiteit als vanzelfsprekend in deze maatschappij.”

En er was niet alleen theater; er was muziek, dans, en er waren clubavonden, sinds dit jaar onder de noemer MC Nacht. Allemaal vanuit dat „zwarte hart”, zoals muziekprogrammeur Niels Nieuborg (34) het formuleert. Hij liet het nooit los bij z’n muziekkeuze: jazz, detroit techno, soul, afrobeat. Zijn hoogtepunten waren onder meer een optreden van Gregory Porter, toen nog onontdekt voor een zaaltje van tweehonderd man, en een onwaarschijnlijke samenwerking tussen Herbie Hancock en George Duke.

Heel zonde, besluit Nieuborg.

De stad is inmiddels aan afscheid nemen gewend. Amateurtheater de Engelenbak moest na 37 jaar opdoeken; petities en protesten van een kudde BN’ers ten spijt. Het Tropentheater hield ermee op. Felix Meritis. En wie kent het Rozentheater nog, voor jongeren? Ook opgedoekt. Allemaal redden ze het niet zonder subsidie.

Volgens Eelkman Rooda is dat bij het MC Theater vooral het probleem geweest: de slag maken naar ondernemerschap. De mentaliteit veranderen.

Boston vindt het verdrietig dat dat niet op tijd lukte. „Het moest een huis zijn, voor kunstenaars, medewerkers en Amsterdammers. Ik denk dat iedereen die dit huis verliest, pijn heeft.”