Diplomatieke relatie met Suriname hersteld

Weer ambassadeur in Paramaribo, omstreden wet blijft.

De diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Suriname worden hersteld. Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) en zijn Surinaamse ambtgenoot Winston Lackin hebben hierover gisteren in New York overeenstemming bereikt. Beide ministers wonen in New York de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bij.

Sinds 2012 was Nederland niet meer op ambassadeursniveau vertegenwoordigd in Paramaribo. Het toenmalige kabinet besloot ambassadeur Jacobi terug te roepen nadat het Surinaamse parlement een omstreden amnestiewet had aangenomen. Deze bepaalde dat verdachten van de zogeheten Decembermoorden uit 1982 niet langer vervolgd konden worden. Eén van de hoofdverdachten van die moorden is president Desi Bouterse, die toen legerleider was.

Behalve tot het terugroepen van de ambassadeur besloot het Nederlandse kabinet ook de ontwikkelingshulp aan Suriname op te schorten. Het ging om 20 miljoen euro, het bedrag dat nog resteerde van de 1,6 miljard aan hulp die Nederland in 1975 aan het land ter beschikking stelde toen het onafhankelijk werd.

De status van de amnestiewet is onduidelijk. Sinds de aanvaarding van de amnestiewet proberen nabestaanden op alle mogelijke manieren de verdachten toch vervolgd te krijgen. Formeel is de amnestiewet nog niet in werking getreden. Het Constitutioneel Hof moet uitspraak doen over de geldigheid van de wet. Maar dit hof moet nog worden opgericht. In zekere zin bevindt de amnestiewet zich dus in een juridisch vacuüm.

Begin dit jaar besloot het Hof van Justitie in Paramaribo dat het proces tegen één van de verdachten, oud-militair Edgar Ritfeld, toch moest worden voortgezet. Volgens juristen zou dit precedent mogelijk ook gevolgen kunnen hebben voor de vervolging van president Bouterse. Bij de Decembermoorden kwamen 15 tegenstanders van het militaire bewind van Bouterse om het leven.

Ernst Noorman, die ambassadeur wordt, was vorig jaar zomer al in Paramaribo aangesteld als tijdelijk zaakgelastigde. Dit werd toen beschouwd als opmaat naar een volledig herstel van de betrekkingen. Minister Timmermans noemt het „goed” dat de betrekkingen tussen Nederland en Suriname worden genormaliseerd. „Er is sprake van een blijvende sterke verwevenheid tussen de beide samenlevingen. Daar horen goed functionerende diplomatieke kanalen bij”, aldus Timmermans.

Overigens wordt president Bouterse door de Nederlandse justitie gezocht voor betrokkenheid bij cocaïnehandel. Hij werd hiervoor in 2000 bij verstek veroordeeld. Hierdoor is het voor Bouterse onmogelijk naar Nederland te reizen. Hij loopt de kans te worden opgepakt.