Breaking Bad in Groningen

In Hollands Hoop verzeilt de brave psychiater Fokke in de Groningse wietteelt.

Fokke (Marcel Hensema) gaat los in Groningen. Links zoon Pepijn (Martijn Lakemeier), rechts Filippa (Amber R. Berentsen) Foto’s Merlijn Doomerik

‘Je komt in een andere wereld terecht, ik wilde liever niet naar huis. Ik wilde daar blijven,” zegt actrice Kim van Kooten over de opnames van de tv-serie Hollands Hoop. Wekenlang zat de filmploeg in een leegstaande herenboerderij in Noordoost-Groningen naast een zelf geplant wietveld. Normaal gaan de Randstedelingen na opnames ’s avonds naar huis, nu was dat te ver weg, zodat de ploeg enigszins in de sfeer van de serie bleef hangen – „in de concentratie blijven hangen” noemt Van Kooten het.

Dat is ook ongeveer wat forensisch psychiater Fokke overkomt in de serie. Hollands Hoop is Breaking Bad in de kleigrond. Net als in die Amerikaanse serie komt een brave burgerman in de drugshandel terecht. Lang geleden is Fokke naar de Randstad getrokken, nu keert hij terug naar zijn Groninger geboortestreek voor de begrafenis van zijn vader. Daar blijkt dat hij ook een bloeiende wiethandel van zijn vader heeft geërfd. Al snel lopen er Joego’s met jachtgeweren over het erf en staat Fokke tot zijn oren in een zelfgegraven graf.

Scenarist en Franky Ribbens en regisseur Dana Nechushtan – buiten de set ook een setje – maakten eerder samen Nachtrit, over de Amsterdamse taxioorlog. Nechushtan: „Na Nachtrit wilden we graag nog een crimeding doen. Niet in de stad, maar op het platteland, want daar is het veel erger dan in de stad. Echt in de Hollandse klei, iedereen moest goor worden. Ik wilde ook geen Hollands realisme, maar iets groots en theatraals. We kozen voor Noordoost-Groningen omdat dat het einde van de wereld is. Nog verder en je valt er vanaf.”

‘Hollands Hoop’ is de naam van een wietsoort die erg goed tegen het wisselvallige Nederlandse weer kan. Voor de opnames plantte de ploeg een eigen wietveld. Nechushtan: „Elke maandag vliegt de politie boven Groningen om de wietplantages te spotten. Dinsdag is oproldag. Dus we vroegen of we bij zo’n in beslag genomen plantage konden filmen. Dat mocht niet. Dus hebben we zelf een flink wietveld tussen het mais gezaaid en de politie ingelicht.”

Dat er zoveel wietvelden zijn in het Noorden – volgens de ploeg te veel voor de politie om te vernietigen – verbaast acteur Marcel Hensema niet. De acteur, die Fokke speelt, komt zelf uit Groningen „Er is zoveel werkloosheid daar, en het levert zoveel op. Van de opbrengst van onze eigen plantage hadden we wel drie series kunnen financieren.”

In werkelijkheid plantten zij alleen mannetjesplanten, die niet te roken zijn. Nechushtan: „Voor de close shots wilde ik wel rookbare vrouwtjesplanten. Volgens de Nederlandse wet mag iedere burger vijf eigen wietplanten telen. Dus heeft iedereen, van producent tot scriptgirl, planten in zijn huis laten zetten. Voor de opnames moesten ze die dan meenemen naar de set. Een heel gesleep.”

Volgens Ribbens is er al belangstelling uit het buitenland voor de serie. Eerder werden de series Penoza (waar Ribbens ook aan meeschreef) en Overspel al aan de VS verkocht. Ribbens: „Goed voor de export is dat alle clichés van Nederland erin zitten. We trekken die clichés binnenstebuiten. Als je het Nederlandse wietbeleid wil uitleggen aan buitenlanders, dan kom je al snel op wezenlijke Nederlandse cultuurbegrippen als gedogen en polderen.” De hoofdpersoon Fokke is het vleesgeworden poldermodel. Hij probeert het compromis te zoeken in de maffiawereld. „Maar daar kun je niet polderen. Daar is het zwart of wit: ja, of ik schiet je overhoop. Eigenlijk is polderen: geen beslissingen nemen en toch iedereen tevreden houden. De beste optie die Fokke hier kan kiezen, is al heel slecht.” Hollands Hoop is volgens Ribbens een duister sprookje over de universele menselijke waarden. „Ik wilde het gevecht tussen poldermodel versus conflictmodel terugbrengen naar het gedrag van één man. Durf de gevolgen van je keuzes te aanvaarden, wat die ook zijn? Op wat voor basis moet je handelen? Waar wordt de morele lijn getrokken?”

Fokke is crimineel tegen wil en dank. Hij is ooit zo ver mogelijk weg gevlucht van Groningen, maar nu wordt hij teruggetrokken. Zijn vrouw Machteld (Kim van Kooten) en puberkinderen volgen hem, maar die mogen niets weten, wat leidt tot een hectisch dubbelleven. Fokke gaat steeds akkoord met immorele zaken omdat hij de familie bij elkaar wil houden.

Alles doen voor je familie, maar ondertussen alles voor ze willen verzwijgen; ook dat klinkt als Breaking Bad. Ribbens: „Breaking Bad in de polder? Misschien. Ik vind het meer Fargo in de polder, qua humor en eigen idioom.” Je kunt overigens ook denken aan de serie Weeds, over een huismoeder in de wiethandel. Gaat Hollands Hoop dan misschien over transformatie, zoals in Breaking Bad? Verandert Fokke van een brave burgerman in een kille misdadiger? Ribbens: „Er verandert niets in hem. Ik pel hem af. Net zo lang tot we bij het kleine psychopaatje uitkomen.”