Abbas profiteert van Palestijnse eenheid

In de Gazastrook wordt nog steeds getwijfeld aan de goede bedoelingen van Hamas.

Hoe gerieflijk voor de Palestijnse president Abbas. Vandaag spreekt hij de Verenigde Naties toe, en juist gisteren bereikte zijn Fatah-partij overeenstemming met het rivaliserende Hamas over gedeelde controle over de Gazastrook. Deze afspraak stelt Abbas in staat om zich vandaag in New York te presenteren als de leider van de eenheidsnatie Palestina – in plaats van een sterk verdeeld gebied.

Abbas heeft grootse plannen. Vandaag introduceert hij een stappenplan voor Israëlische terugtrekking uit de bezette gebieden. Dat plan zal hoogstwaarschijnlijk worden gevetood door de Verenigde Staten, die per definitie Israël steunen. Maar Abbas heeft nog een tweede kaart in zijn mouw: het aanmelden van het land Palestina als lid van allerlei internationale organisaties. Dit plan, dat haalbaarder wordt geacht, brengt de onafhankelijke en erkende natie Palestina dichterbij.

Tot nu toe was de Palestijnse eenheid ver weg. Sinds 2007 staat de Gazastrook onder controle van Hamas. Ook nadat Fatah en Hamas het in april van dit jaar eens werden over een eenheidsregering, bleef Hamas er de facto de baas. Zeker na de verwoestende Gaza-oorlog van juli en augustus, die meer dan tweeduizend Palestijnen het leven kostte, groeide de druk op Hamas om de absolute macht op te geven. Doordat Israël en veel andere landen Hamas niet erkennen als onderhandelingspartner, kan er maar moeizaam worden gesproken over de wederopbouw van het reepje land.

De in Kairo gesloten overeenkomst houdt volgens diverse media in dat alle ambtenaren in de Gazastrook, nu nog in dienst van Hamas, per direct onder de Palestijnse Nationale Autoriteit (PNA) komen te vallen. Ook zou Hamas de grenscontrole overdragen aan de PNA, die zou gaan samenwerken met de Verenigde Naties.

Toch is binnen Gaza niet iedereen overtuigd van de overeenkomst. Zo is de verwachting dat Hamas de controle blijft houden over de veiligheid in de strook. Ook over de goede bedoelingen van Hamas bestaat twijfel. Een eerdere afspraak met Fatah over verzoening, in 2009, werd nooit uitgevoerd. Dat had te maken met de machtsovername van president Morsi, een mede-Moslimbroeder, in buurland Egypte. Gesterkt door de machtige buur vond Hamas het niet meer nodig om samen te werken.

Maar Morsi werd afgezet, en zijn opvolger Sisi vernietigde vele honderden tunnels die Hamas onder de grens met Egypte door had gegraven. Volgens politiek analist Mohammed Hijazi verdiende Hamas zo’n vijftig miljoen dollar per maand met de smokkel van goederen en mensen. Hij zegt dat Hamas in april van dit jaar vooral uit financiële nood akkoord is gegaan met de eenheidsregering met Fatah. Voor het akkoord van gisteren zou Hamas dezelfde motivatie hebben.

Voor de onderhandelingen met Israël zal de overeenkomst niet zo veel gevolgen hebben. Israël is tegen de eenheidsregering – omdat Hamas er nu eenmaal deel van uitmaakt.