Sodeju, waar komt zij opeens vandaan?

Een wapperende bos donkere krullen, een brede lach en veel kanonskogels: deze week speelt toptalent Celeste Plak (18) met het Nederlands team op het WK volleybal.

Opeens was daar vorig jaar Celeste Plak, het best bewaarde volleybalgeheim van Nederland. De bondscoach kon niet om haar heen, zo goed is ze. De camera’s evenmin, zo attractief is ze.

Een wapperende bos donkere krullen, een brede lach, een ferme handdruk en een spontane ‘Hoi, ik ben Celeste': zo gaat de kennismaking met veruit de jongste speelster van de nationale volleybalploeg, die deze week in Italië aan het WK is begonnen. Achttien jaar en dan al basisspeelster. Er rust een zware verantwoordelijkheid op haar gespierde schouders.

Die last voelt ze nog niet, zegt ze. Pas toen ze dinsdagmorgen in Verona haar Kazachstaanse tegenstanders in het oogwit keek, begon háár WK. „Als ik te veel dingen aan mijn hoofd heb, wordt het een chaos daar binnen. Ik werk van wedstrijd naar wedstrijd. Dat bevalt me goed.”

Pas als ze het oergevoel uit haar jeugd in het Noord-Hollandse Tuitjenhorn kan oproepen, functioneert Celeste Plak op haar best. Tuitjenhorn heeft haar gevormd. Daar speelde ze onbevangen volleybal, met vriendinnen bij de plaatselijke club, De Boemel. Volleyballen buiten de periferie van Tuitjenhorn? Wist zij veel.

Bij toeval op selectietraining

Tot Celeste Plak op haar dertiende min of meer bij toeval op een selectietraining van Meisjes Jeugd Oranje belandde. En werd gekozen. De toenmalige bondscoach Patrick Tonnaer herkende onmiddellijk haar talent. Maar waar haar omgeving zei ‘moet je doen, is leuk’, vond Celeste Plak haar promotie helemaal niet leuk. Adios, zei ze na één training: een nationale ploeg was aan haar niet besteed. „Ik moest alles heel serieus doen. Dat vond ik eng, heel eng. Het ging zo snel, dat kon ik niet bijhouden.”

Terug in Tuitjenhorn kreeg Celeste Plak al snel bezoek van Tonnaer. Een overtuigend gesprek behoedde Tonnaer het Nederlandse volleybal voor kwaliteitsverlies. Ze keerde terug. „Daar ben ik Tonnaer heel dankbaar voor”, zegt ze. „Als hij er niet was geweest, had ik nu op tennis gezeten. ’t Was dat de aanmeldingssite niet werkte.”

De les die Celeste Plak leerde „en die ik ook anderen wil meegeven” is dat je altijd je hart moet volgen. „Ik ben destijds naar die selectietraining gegaan, omdat anderen dat wilden. Na het gesprek met Tonnaer was het míjn keus om op hoog niveau te volleyballen. Vanaf dat moment had ik de intrinsieke motivatie een goede speelster te worden. Toen ging het vliegensvlug, want drie jaar later zat ik bij het Nederlandse team.”

Haar status mag gewijzigd zijn, haar onbevangenheid is dat niet. „Dat is mijn grote kracht”, zegt Plak, die de bal doorgaans met vuur tegen de grond slaat. „Ik ben op mijn sterkst als ik vrijheid krijg, kan doen wat ik wil. Als ik ga nadenken, raak ik verward in mijn hoofd. Nee, ik voel geen druk. Alles wat ik doe, doe ik met plezier. En als ik het niet goed doe, komt een ander in het veld, zo simpel is dat.”

Vanzelfsprekend lukt niet alles. Haar kanonskogels wisselt ze nog te vaak af met foute passes. En ze weet het, de pass moet beter om internationaal dominant te worden. Haar volgende station, de Italiaanse club Foppapedretti Bergamo, moet ook de volgende fase in haar leerproces worden. Een impulsieve keus, zegt de dochter van een Surinaamse vader en Nederlandse moeder, die de laatste twee jaar in de eredivisie bij Alterno uit Apeldoorn speelde. „Vanwege de Italiaanse volleybalcultuur en de trainer, van wie wordt gezegd dat hij goed is met jonge speelsters.”

Leren overleven in Italië

Gelukkig, verzucht volleybalicoon Ron Zwerver, gelukkig gaat Celeste snel naar een Italiaanse club. „Daar leer je overleven. Elke maandag leest ze haar wedstrijdcijfer op een roze pagina van La Gazzetta dello Sport. Of de clubvoorzitter meldt dat je de bal wat vaker goed moet raken om inhouding van salaris te voorkomen. En gewoon in de bus naar een uitwedstrijd, hè, om ’s nachts om drie uur thuis te komen. Dat gebeurt allemaal in Italië. Ze zal daar leren dat volleybal niet altijd romantisch is.”

Zwerver, bij het Nederlands vrouwenteam de assistent-trainer van bondscoach Gido Vermeulen, geeft Celeste Plak een goede kans van slagen in Italië. Vol bewondering: „Er zit zoveel energie in dat mens, ongelooflijk. Ze heeft iets unieks en is fantastisch om mee te werken. Ja, ze is onbevangen. Maar op een goed moment kan ze zich daar niet achter blijven verschuilen, moet ze er staan en met druk kunnen omgaan. Ze kan wedstrijdspanning niet blijven ontkennen.” Zwerver sluit af. „Ja, Celeste heeft het in zich een dragende speelster te worden. Dan bedoel ik: in haar houding, op de training, elke dag, hè.”