Sauna’s hebben het moeilijk - en dat is goed en slecht nieuws tegelijk

Foto iStock

Vandaag komt na zeven jaar een eind aan een van de meest geruchtmakende zaken uit de wellnessbranche: de eigenaar van een sauna in Ridderkerk hoort of hij schuldig is aan zware mishandeling met voorbedachten rade. In november 2007 overleed een van zijn klanten na een bezoek aan de sauna aan een legionellabesmetting, een ander werd ernstig ziek. Begin deze maand eiste het OM anderhalf jaar cel. De sauna zou al jaren niet in goede staat zijn geweest, een eerdere besmetting zou niet zijn gemeld.

In 2007 was de branche nog vol in opkomst. Sauna’s waren niet langer alleen iets voor oudere mensen met artrose, maar ook geschikt voor vriendinnen-uitjes en ‘momentjes voor jezelf’. Hoe is het sindsdien gegaan?

Goed nieuws?

Groei. Dat verwacht de Rabobank volgend jaar voor wellnesscentra in Nederland, meldde het gisteren in zijn nieuwste trendrapport. Jongeren en mannen gaan vaker, de drempel om naar de sauna te gaan wordt lager, zweten in een hut past bij de groeiende behoefte aan een gezonde leefstijl, en wedstrijden als hetWK opgieten zijn theatraler dan ooit.

Goed nieuws dus? Nou, nee. De verwachte groei voor volgend jaar is weliswaar 0,5 tot 1 procent, maar dit jaar krimpt de markt naar verwachting met 1 procent. In de praktijk gebeurt er dus weinig. Wat is er aan de hand?

Of toch niet?

Consumenten zijn door de recessie kritischer geworden over hun luxe-uitgaven. De bezoekersaantallen van sauna’s staan onder druk. Tegelijkertijd is het aanbod de afgelopen jaren juist toegenomen. Nederland telt nu zo’n 2.500 sauna’s. Rabobank spreekt van een “verzadigde markt”.

Voor de consument zijn de gevolgen in eerste instantie positief. Door de ruime keuze wordt er, aldus de bank, “op prijs gevochten om de gunst van de consument”. De entreeprijs ligt lager en klanten geven minder uit: in twee jaar tijd is het gemiddeld bestede gedrag met bijna 20 procent gedaald.

De gevolgen voor de sector zijn groot. “Blijvend vernieuwen en innoveren is een must”, schrijft de bank en dat lukt niet iedereen. Dat bevestigt Willem Kraanen van branche-organisatie Sauna en Wellness Nederland. Er gaan veel bedrijven failliet, zegt hij: “Onlangs nog in Oss, Almere en Hilversum.” En dat zijn vooral de oudere sauna’s waar investeringen vaak zijn achtergebleven en de beleving niet meer past bij wat de consument wil:

“Gewoon een sauna is niet meer voldoende. De gast wil meer: ook een zoutruimte of een infraroodsauna. Hij is veel gewend en dus moet hem veel worden geboden.”

Het aantal grootschalige wellnesscentra is sterk toegenomen, zegt de Rabobank. De kleinere, oudere sauna met minder diensten, die moet bezuinigen in een moeilijke markt, merkt dat.

Is dat te zien aan de cijfers?

Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek onderschrijven dit. Sinds begin dit jaar vielen al 53 wellness-bedrijven om.

En het aantal sauna’s neemt af:

En die legionella dan?

Merkt de branche dat de kwaliteit van sauna’s achteruit gaat door de problemen? Bezuinigen ze op hygiëne?

In theorie zou dat kunnen, zegt Kraanen. “Bedrijven die het moeilijk hebben, zouden kunnen bezuinigen door nog maar één keer per week schoon te maken.” Maar dat ziet hij niet zo snel gebeuren.

Drinkwaterbedrijven controleren jaarlijks een zesde van de sauna’s in Nederland op naleving van de regels voor legionellapreventie en rapporteren dat bij de Inspectie Leefomgeving en Transport van de overheid. De resultaten tonen aan dat het daarmee sinds 2007 in ieder geval wél iets beter gaat.

Toch blijft het aantal sauna’s dat vorig jaar een verhoogd risico liep op legionella met 24 procent aan de hoge kant. Flink wat voor een branche waar juist ontspanning en gezondheid zo belangrijk is.