Out of the bra-denken

De wereld is een schouwtoneel/Elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel’, dichtte Vondel ooit. Het klinkt nog altijd mooi. En waar. Alleen: nu vergroot ieder voor zich zijn gekregen deel zoveel mogelijk.

Neem Jasmine. Deze dame uit Florida was niet blij met haar natuurlijke rol en liet zich, vlak voor haar 21ste verjaardag, chirurgisch een derde borst aanmeten. De flap siliconen werd met huid van haar buik tussen haar echte borsten geplaatst. Nu heeft ze een rijtje D-C-D aan haar gevel en noemt ze zich Jasmine Tridevil. Ze had ook beautiful freak kunnen heten, want ze wilde zichzelf onaantrekkelijk maken.

Je kunt je natuurlijk afvragen waar haar ouders waren, maar in eerste instantie heb ik sympathie voor zo’n buitenaardse daad, al was het maar omdat de wereldorde zoals we die kennen wordt uitgedaagd.

Het probleem is dat haar kritiek op het schoonheidsideaal direct weer wordt opgeheven, omdat ze in een touwtjesbikini kroelend voor de camera poseert en bovendien benadrukt dat ze zich godzijdank nog sexy kan voelen – ‘wanneer ik make-up of mooie kleding draag’.

Ze wilde een breuk met het gewone, maar het moest wel likeable blijven.

Haar plastische rebellie deed me denken aan het opzwepende betoog van socioloog en filosoof Willem Schinkel, dat deze week op De Correspondent verscheen. Hij reageerde op het recent gepubliceerde boek van historicus Rutger Bregman. We moeten utopisch denken, stelt Bregman. Te beginnen met een basisinkomen/gratis geld voor iedereen.

Schinkel heeft sympathie voor zijn ideeën, maar noemt het maatregelen, geen utopieën. Het werkelijk revolutionaire denken breekt namelijk door de randen van het bestaande systeem, terwijl een basisinkomen dat juist bevestigt, omdat het uitgaat van een kapitalistische wereld waarin een gelijke startpositie hoop op groei biedt.

Schinkel beschrijft hoe het idealisme van de zestigerjarengeneratie gemeengoed is geraakt: de hippies van toen zijn de managers van nu. Hun roep om autonomie, innovatie en verandering komt niet langer van de barricades, maar vormt het fundament van onze huidige samenleving. Werkgevers doen er alles aan om creativiteit en kritisch vermogen te stimuleren. Vernieuwend zijn is hot, maar niet gevaarlijk. Want de alternatieven die worden bedacht (niet zelden in georganiseerde out of the box-brainstormgroepjes) zijn een verlengde van wat al bestaat. Think different, spoort Apple aan, maar wel binnen share- en swipe-bereik.

Dat is ook het probleem met Jasmine Tridevil. Zeker vijftig dokters wezen haar verzoek af. Doordat zij weigerden, zag ze bevestigd dat ze een rebel is: de revolutionaire allereerste met drie tieten. Heel out of the bra.

De rollen wisselen wel, het decor krijgt nieuwe vormen, de toneelvloer wordt uitgebreid. Iedereen wil de allereerste zijn, maar niemand stapt van het podium af. Daar zit de beperking: we spelen allemaal mee.