Hoe overleef je een assessment? Doe alsof het een date is

Wekelijks geeft Japke-d. Bouma onmisbare tips voor op kantoor.

Zelf heb ik nooit een assessment – ik lik me altijd naar boven, en als ik een sollicitatieprocedure wil omzeilen spreek ik altijd met de baas af in hotelbars – maar van andere mensen hoor ik dat assessments heel erg kut zijn. Zo’n hele dag stressen, de lijsten met instinkvragen, de rollenspellen waarbij je niet mag lachen, de schamele tien minuten die je overhoudt als je éíndelijk snapt wat de bedoeling van de casus is, de tissues op tafel en dan nog het verslag na afloop met de vileine bijzinnetjes waar je buikpijn van krijgt.

Een assessment is sterven en weer doorademen. Een assessment is als daten: heel erg spannend, vermoeiend en nagelbijtend, maar uiteindelijk nemen ze toch altijd iemand die ze al kenden. Een goed assessment is een spiegel die niemand je voor kan houden, zeggen ze dan. Rot toch op met je spiegel, alsof er niet al genoeg hangen waar je elke dag weer met flinke klappen tegenaan loopt.

Wie heeft assessments eigenlijk bedacht? Iemand die veel gepest is, for sure. Werkgevers die collega’s naar assessments sturen zijn sadisten. Want er komt altijd iets vreselijks uit. Als je eerlijk zegt dat je niet altijd doet wat je baas zegt (omdat dat de enige manier is om geen blunders te maken) concluderen ze ‘dat je een probleem hebt met autoriteit’. Als je suiker in je koffie doet om wakker te blijven noteren ze dat je gevoelig bent voor verslavingen. En als je invult dat je ‘stabiele familierelaties’ belangrijker vindt dan ‘een ruig seksleven’ sta je te weinig open voor verandering.

Het stomste wat je kunt doen is kritiek geven op de procedure. Want degene die het bedacht heeft, kijkt mee met een geheime camera en gaat dan meteen zitten strepen op de minpunten achter de competenties flexibiliteit, openheid en conceptueel vermogen.

Als je dacht dat Tinder erg was, assessments worden ook steeds gekker. Ik hoorde dat ze DNA-profielen gebruiken om kandidaten te beoordelen. En bloedtests. What’s next? Röntgenfoto’s, naakt op een eiland? Of dat je in het donker een gesprek moet voeren – en de assessor heeft een infraroodkijker op zijn hoofd?

Mijn advies? Als het er al zoveel op lijkt, dóé dan ook maar gewoon of het een date is, zo’n assessment. Drink dus goed vooraf: ik doe zelf altijd twee tequila’s op een standaarddate, en ga lekker improviseren bij het rollenspel ‘wanneer gaan we iedereen vertellen van onze affaire?' Trek je lievelingskleren aan die toch sexy zijn en draai deathmetal op weg ernaartoe om in de juiste killerstemming te komen.

Hoe je zo coherent mogelijk overkomt? Dat hoef je zelf niet te doen, doe wat je role model zou doen (denk Clint Eastwood). Ik zou ook vragen om een tijdstip van half vijf ’s ochtends, dat is tenminste de tijd dat ik op mijn scherpst ben op een date, vlak na de shoarma. Je loopt op die assessor af met een badass blik, je doet alsof het je allemaal geen reet kan schelen, hij kijkt je aan, jij kijkt hem aan en je weet het.

Je wordt het niet.

Assessments suck, maar volgende maand heb je er weer één.