‘Bombardement drijft al-Nusra in handen van IS’

Vlaamse onderzoeker sprak met Nederlandse Syrië-strijders die gisteren werden gedood.

„Sta op, doe iets!”, luidt de videoboodschap van een Nederlandse Syriëstrijder die gisteren het bombardement op een gebouwencomplex in Syrië heeft overleefd. De oproep op Facebook van de Nederlander die zich Mujahiri Sháám noemt, opgenomen vlak na het bombardement, is gericht aan Nederlandse en Belgische moslims om de wapens op te pakken en mee te strijden. „Zie wat Amerika en haar bondgenoten hebben gedaan”, zegt hij, wijzend naar het kapotgeschoten gebouw dat dienst deed als al-Nusra-verblijfplaats van waaruit hij en zijn medestrijders „vochten om het Syrische volk te bevrijden van de tiran Assad.” Doelwit van de luchtaanvallen is IS, „maar zie hier de leugens”, zegt de Nederlander. Volgens hem „verricht Amerika een oorlog, niet alleen tegen IS, maar tegen álle moslims”.

„Ik begrijp zijn woede”, zegt de Brusselse jihadexpert Montasser AlDe’emeh die afgelopen zomer twee weken verbleef in het kamp van de strijders. AlDe’emeh, werkzaam aan de Universiteit Antwerpen, werkt aan een proefschrift over de internationale jihadbeweging. Tijdens zijn recente werkreis naar Syrië sprak hij uitgebreid met de Nederlandse en Belgische jihadisten. Hij at en sliep in dezelfde vertrekken. AlDe’emeh: „Als ik mijn reis wat later had gepland, had ik nu ook onder het puin gelegen.”

Drie Nederlanders zijn omgekomen, één Belgische jihadist is zwaargewond. Wie zijn die jongens?

„Ze strijden met de beweging al-Nusra tegen de Syrische president Assad en tegelijk tégen IS. Ze hebben helemaal níets met IS. Toen ik in juli bij hen was zei een van de Nederlandse jongens me: ‘als IS ons in dit kamp aanvalt, ben ik bereid mezelf op te blazen om die IS-strijders uit te schakelen’.”

Is het bombarderen van hun kamp dan een pijnlijke vergissing?

„Onmogelijk, want al-Nusra-vlaggen wapperen daar overal, heel zichtbaar voor iedereen. In die omgeving is IS afwezig. De perceptie bij die jongens zal zijn: zie je wel, het is geen oorlog tegen IS, maar tegen de islam, precies zoals de Nederlander in zijn videoboodschap zegt.”

Welke gevolgen zullen deze bombardementen hebben?

„Je bombardeert twee elkaar bevechtende kampen, die hierdoor vrienden zullen woorden. De bombardementen zullen IS gelijk geven. De boodschap van IS aan bewegingen als al-Nusra zal zijn: ‘wij hebben westerlingen onthoofd, jullie niet. Maar broeders, wat is het verschil? Als het erop aankomt word je toch door het Westen vermoord. Je sluit je dus maar beter bij ons aan’.”

In de videoboodschap roept de Nederlandse jihadist op tot „een stevige daad tegen de Nederlandse overheid die Amerika steunt”.

„Ik vrees dat we dat zeer serieus moeten nemen. De bombardementen zullen leiden tot nog fanatieker rekruteren van jonge moslims.”

Door uw onderzoek hebt u de jihadisten leren kennen. Wat drijft hen?

„Door falend integratiebeleid thuis, in België en Nederland, zijn ze in een volstrekt isolement terechtgekomen. Voor jonge moslims die hun geloof honderd procent serieus nemen, is er in West-Europa geen plaats. Zo voelen ze dat. Naar Syrië gaan om er mee te strijden is een statement – je afzetten tegen het Westen – maar ook een verlossing. Eindelijk belanden ze ergens waar ze zich niet meer hoeven te verantwoorden voor waar ze in geloven. Het is in die zin schrijnend: uit onvrede over het leven in het Westen vertrokken die drie Nederlandse jongens naar Syrië waar ze gisteren in een ‘westers’ bombardement zijn gedood.”