Poolse kinderen raken ontworteld

Kinderen van migranten uit Oost-Europa zijn in gevaar, zegt het SCP. Vooral de tieners komen in aanraking met jeugdzorg.

Taalachterstand, illegale huisvesting, overbelaste ouders of gebroken gezinnen: met dit soort problemen hebben de ongeveer veertigduizend kinderen van immigranten uit Midden- en Oost-Europa te maken. En daardoor lopen vooral de oudere kinderen een groot risico te ontsporen.

Dat blijkt uit een rapport dat het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) vandaag heeft gepubliceerd. Het onderzoek is uitgevoerd door gesprekken met ongeveer dertig hulpverleners, scholen en deskundigen te voeren. Daardoor is wel de aard van de problemen duidelijk geworden, maar niet precies hoeveel kinderen risico’s lopen.

Een van de zorgen is de huisvesting. Kinderen van vooral Poolse ouders wonen op vakantieparken, en worden daar blootgesteld aan alcoholmisbruik en vechtpartijen. Bulgaren vestigen zich meer in de steden, en wonen dan vaak in kleine, overbevolkte huizen.

Daarnaast is hechting en scholing een probleem, omdat de ouders regelmatig teruggaan naar het land van herkomst, zegt SCP-onderzoeker Ria Vogel. „Ze missen daardoor veel uren op school. Ook zeggen de ouders tegen hun kinderen dat ze niet weten hoe lang ze in Nederland zullen zijn. Hierdoor leven zij in het ongewisse, en dit doet afbreuk aan hun integratie.” Het risico daarvan is dat de kinderen ontworteld raken, en zich nergens meer thuis voelen. Dat kan leiden tot psychische problemen en lastig gedrag, concludeert het SCP.

Een andere risicofactor is de situatie van de ouders. Vooral Poolse ouders werken vaak allebei en maken lange dagen. Het is niet ongewoon dat ze kinderen dan de hele dag alleen thuis laten, ook jonge kinderen, die dan soms zelf ook voor hun eten moeten zorgen.

En ook als de ouders er wel zijn, hebben ze door onzekerheid over werk, vermoeidheid en soms problemen met alcohol vaak andere prioriteiten dan opvoeden. Ouders staan in een soort ‘overlevingsstand’, zeggen de deskundigen die het SCP heeft gesproken. De kinderen van deze ouders lopen kans emotioneel verwaarloosd te worden.

De scholing van de kinderen lijdt onder deze situatie. Op de basisschool doen de kinderen het naar verhouding nog goed, en lopen zij hun taalachterstand snel in. Vooral Poolse kinderen, mogelijk omdat hun ouders hoger opgeleid zijn dan Bulgaarse immigranten, en de leerplicht in Polen al geldt vanaf 5 jaar – in Bulgarije is dat 8 jaar. Maar voor de oudere kinderen is het lastiger. Vooral de tieners komen in aanraking met jeugdzorg voor probleemgedrag en schooluitval, door een cumulatie van onzekerheid over in welk land hun toekomst ligt, problemen op school en een onthechte band met de ouders.

Minister Asscher (Sociale Zaken, PvdA) kondigde vandaag aan nader onderzoek te zullen doen naar deze groep kinderen.