Nederland heeft te weinig lef voor een Energiewende

Terugtrekkend poolijs is een laatste waarschuwing, geen nieuwe kans op boringen, menen Jan Pronk, Reinier van den Berg en Kumi Naidoo.

De Noordpool kan dit jaar gelukkig niet verder krimpen, want de komende dagen bereikt de smeltende ijsmassa haar jaarlijkse minimum. Het Amerikaanse meetcentrum NSDIC volgt de kwetsbare Noordpool al decennia op de voet en toont een harde waarheid: de natuurlijke airco van de wereld wordt steeds kleiner door opwarming van de aarde. De enige manier om deze gestage ‘meltdown’ te stoppen is door stevig, internationaal klimaatbeleid en een goede bescherming van de Noordpool.

Oud-minister en -voorzitter van de Wereldklimaatonderhandelingen Jan Pronk en meteoroloog Reinier van de Berg tekenden de ‘Arctic Declaration’, die voorafgaand aan de klimaattop in New York (vandaag) door internationaal directeur Kumi Naidoo van Greenpeace werd overhandigd aan VN-secretaris Ban Ki-Moon.

De poolkappen zorgen voor koeling van de aarde en fungeren als alarmsysteem: een drastische afname van het ijs zegt alles over de zorgelijke klimaatverandering op de wereld. Het lot van de Noordpool staat ook symbool voor hoe wij met die opwarming omgaan. Klimaatverandering is het gevolg van door de mens opgestookte fossiele brandstoffen, zoals olie en gas. We besluiten tot op heden echter niet om het gebied met rust te laten, maar zien het terugtrekkende ijs als een kans om bij de Noordpool naar nog meer fossiele brandstoffen te boren. Dit is onverantwoord.

Uit onderzoek van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) blijkt dat tweederde van de ontdekte wereldvoorraden fossiele brandstof in de bodem moeten blijven om de opwarming van de aarde onder 2 graden Celsius te houden en gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan. Maar terwijl regio’s nu al wereldwijd de eerste gevolgen van die verandering ondervinden, zoals overstromingen, orkanen en droogte, wordt nog steeds naarstig naar nieuwe bronnen voor brandstof geboord. Die zijn steeds moeilijker winbaar en verder weg, met grote risico’s voor mens en natuur. Een olieramp bij de onherbergzame Noordpool heeft desastreuze gevolgen voor het gebied.

De toekomst van de poolkap en onze aarde is in handen van wereldleiders, die tot maatregelen moeten komen om klimaatverandering tegen te gaan. Jaren van onderhandelingen hebben echter te weinig opgeleverd. Daarom richtten velen de ogen op Ban Ki-Moon tijdens de People’s Climate March in New York. Dat hij zelf besloot mee te lopen met de demonstratie geeft hoop. Ook premier Rutte is bij de top. Wat mogen we van hem verwachten? Waarschijnlijk niet veel. Europa besluit in oktober over klimaatdoelen voor 2030. Maar Nederland lijkt stilletjes achteraan te sluiten. Onze regering pleit voor een CO2-reductie van 40 procent ten opzichte van 1990 en staat niet te springen om harde doelen voor duurzame energie en besparing. Maar zonder zulke stevige afspraken is zelfs die weinig ambitieuze 40 procent CO2-afname niet haalbaar. Laat staan dat een hogere doelstelling voor het kabinet op dit moment bespreekbaar is. Het ontbreekt Nederland dus aan lef om echt een verschil te maken tijdens de klimaattop en in de EU.

Opmerkelijk dat juist onze buren Duitsland en Denemarken tonen dat het anders kan. Windmolens hebben in Denemarken het afgelopen half jaar voor ruim 40 procent van de elektriciteitsbehoefte gezorgd. De Duitsers gooien het roer om met de ‘Energiewende’ en forceerden wereldwijd een doorbraak van zonne-energie. Zo’n voortvarende omschakeling naar schone energie is ook voor Nederland een zinvolle en noodzakelijke investering in de toekomst.

De ‘Arctic Declaration’ van Greenpeace, die Ban Ki-Moon persoonlijk in ontvangst heeft genomen, is een pleidooi voor ambitieuze klimaatdoelen en de bescherming van onze kostbare Noordpool. Deze is internationaal ondertekend door vele bekende en deskundige personen. De VN-secretaris ontving ook een petitie van meer dan zes miljoen mensen die een koude Noordpool een warm hart toedragen. Onze zucht naar fossiele brandstoffen bij kostbare gebieden als de poolkap moet een halt toegeroepen worden en investeringen in duurzame energie fors opgeschroefd. Laat Nederland een noodzakelijk steentje bijdragen. Zodat de Noordpool voor onze kinderen en kleinkinderen gespaard blijft.